Pieterjan Van Leemputten
Pieterjan Van Leemputten
is redacteur bij Data News
Opinie

08/07/13 om 15:09 - Bijgewerkt om 15:09

Counterterrorisme 2.0

De Europese dataretentierichtlijn uit 2006 wordt eindelijk omgezet in een Belgische wet. Minister Vande Lanotte moderniseert ze ook meteen. Maar het nut van het bijhouden van doorsnee e-mailverkeer is me nog steeds onduidelijk.

Counterterrorisme 2.0

De Europese dataretentierichtlijn uit 2006 wordt eindelijk omgezet in een Belgische wet. Minister Vande Lanotte moderniseert ze ook meteen. Maar het nut van het bijhouden van doorsnee e-mailverkeer is me nog steeds onduidelijk.

Het vrije internet wordt stilaan ernstig aan banden gelegd. Pokersites zonder geldige vergunning en veroordeelde piraterijsites worden gecensureerd. Binnenkort wordt ook de onderlinge communicatie tussen burgers en/of bedrijven van nabij volgbaar voor politie- en inlichtingendiensten. Van elke sms via een Belgische operator wordt de locatie, tijdstip, afzender en ontvanger bijgehouden. Idem voor telefoongesprekken en e-mails. De inhoud blijft privé.

Voor e-mail is het van toepassing op elke dienst die in België wordt aangeboden. Dat betekent dat ook Windows Live of Gmail worden gevolgd. Dat is een serieuze uitbreiding op het voorstel dat in 2006 bij de EU op tafel lag, en maar goed ook. Er zijn immers bitter weinig terroristen met een @Telenet of @skynet-adres.

Omzeilbaar vanaf 12 jaar

Toch blijf ik me afvragen of dit nut heeft. Wie zichzelf als cybercrimineel een beetje ernstig neemt gebruikt best een obscure e-maildienst die de regels aan zijn laars lapt. Er bestaan genoeg tools om je locatie en IP-adres te verschuilen en een minimum aan sporen na te laten. Virtuele machines, Tor, dingen die breed worden uitgelegd op het internet zodat zelfs uw twaalfjarig neefje met een basiskennis Engels er mee aan de slag kan.

Voor sms en telefoongesprekken ligt het anders. Daar worden de diensten volledig afgehandeld door een Belgische operator. Maar zodra je je internetverkeer goed weet te versleutelen, is het onderscheppen meteen minder evident.

Terrorisme, en zeker cybercriminaliteit, is een realiteit waar we een antwoord op moeten geven. Alleen zitten we met een grote controlepoort die 99% van de gangbare elektronische communicatie kan onderscheppen. Dat is alsof je een zwembad zet waarvan 99% van de bodem waterdicht is.

De weinige terroristen die nog met Hotmail of Gmail werkten, zijn sinds het bekendraken van Prism al overgestapt op discretere diensten. Diensten die ze overigens zeer goed kennen in landen waar je niet eender wat over de grote staatsleider mag zeggen.

Vs. privacy

En dat laatste maakt het extra wrang. Ik vrees niet voor de regering Di Rupo, maar wat doet de regering van 2033 met een systeem dat dan al twintig jaar op punt staat?

Terrorisme moet worden aangepakt en niets doen is geen optie. Maar in realiteit keuren parlementsleden binnenkort een mechanisme goed dat zeer veel weg heeft van Prism.


Reden genoeg om ons af te vragen of we bij dit voorstel, ook in de gemoderniseerde Belgische versie, onze privacy niet eindeloos uithollen terwijl professionele misdadigers zonder veel moeite anoniem online communiceren.

Onze partners