Crisis in Silicon Valley: volgt ook bij ons een correctie?

25/03/16 om 13:36 - Bijgewerkt om 15:45

Bron: Datanews

De boerenjaren voor start-ups in Silicon Valley zijn voorbij. Het aantal zwaar gefinancierde technologiebedrijfjes dat de hooggespannen verwachtingen niet kan inlossen wordt steeds groter, wat maakt dat investeerders zich behoedzamer opstellen en de vinger op de knip houden. Volgt ook in Europa een correctie?

Crisis in Silicon Valley: volgt ook bij ons een correctie?

© Icarus

Enkele maanden geleden zou Peter Hinssen de Amerikaanse start-up Zenefits vast nog bovengehaald hebben als een prachtig voorbeeld van een tech-bedrijfje uit San Francisco dat één van onze traditionele sectoren gaat ontwrichten.

Zenefits focust op hr, en heeft gebruiksvriendelijke online software in de aanbieding waar bedrijven hun payroll mee kunnen beheren.

Sinds zijn opstart in 2013 kon Zenefits 580 miljoen dollar ophalen, en tijdens de laatste kapitaalronde in mei 2015 werd er nog een waardering van 4,5 miljard dollar geplakt op het bedrijf.

Begin dit jaar liep het echter fout en moest medeoprichter en ceo Parker Conrad de onderneming verlaten na een reeks schandalen. Niet veel later werd er 250 man op straat gezet.

Omdat Zenefits 'maar' een omzet van 60 miljoen dollar kon draaien in plaats van de beloofde 100 miljoen, ging het bedrijf zijn boekje te buiten en begon het de wet te overtreden. "We zijn te snel gegroeid", gaf de nieuwe topman David Sacks toe, waarna de ambities flink naar beneden werden bijgesteld.

Delen

Van de euforie die Silicon Valley de voorbije jaren zo kenmerkte, is nauwelijks nog sprake: Het regent ontslagen en er wordt flink geknipt in de kosten

Zenefits is geen alleenstaand geval. Van de euforie die Silicon Valley de voorbije jaren zo kenmerkte, is nauwelijks nog sprake. Het regent ontslagen en er wordt flink geknipt in de kosten. De waarderingen nemen een duik, en grote ophaalrondes worden schaars.

Waarnemers denken zelfs dat een groot deel van de unicorns die we de voorbije jaren zagen opduiken, gedoemd zijn om te verdwijnen (unicorns zijn start-ups waar een waardering van minimaal 1 miljard dollar wordt opgeplakt). Zelfs Dropbox en het ooit zo populaire Evernote komen in de gevarenzone.

Wat er aan de hand is? Te veel bedrijfjes hebben zitten focussen op het uitbreiden van hun gebruikersbasis, in plaats van te kijken naar cash flow, winstgevendheid en duurzaamheid. Ze haalden soms reusachtige bedragen op, maar kunnen de hooggespannen verwachtingen niet inlossen.

Europese malaise

"De Amerikaanse technologiesector, en dan zeker de start-up scene in en rond San Francisco staat inderdaad onder grote druk", knikt start-up specialist Robin Wauters van de nieuwssite Tech.eu.

"Investeerders nemen er doorgaans grotere risico's en pompen meer geld in jonge groeibedrijven, maar zijn ook sneller geneigd om hun activiteiten af te remmen op basis van tegenvallers of negatieve signalen uit hun omgeving. Dat zie je nu gebeuren."

Overigens beperkt de malaise zich niet tot Silicon Valley. Heel wat specialisten gaan er van uit dat Europa met dezelfde problemen geconfronteerd gaat worden. De eerste tekenen zijn al zichtbaar.

Het Londense Powa Technologies bijvoorbeeld, dat op 2 jaar tijd 175 miljoen dollar ophaalde, staat te koop omdat het niet genoeg klanten kan aantrekken. De Zweedse start-up Truecaller moest, ondanks een ronde van 80 miljoen, 20 procent van zijn personeel ontslaan, en Swiftkey werd overgenomen door Microsoft voor een bedrag dat veel lager lag dan wat de investeerders hadden verwacht.

Delen

"Het verhaal van de unicorns is een tijdje heel trendy geweest, maar intussen kom je niemand meer tegen die nog streeft naar die status"

"Wanneer het regent in de Valley, dan druppelt het bij ons", knikt Frank Maene van het investeringsfonds Volta Ventures. "De krimp aan de Amerikaanse Westkust zal dus ook hier gevolgen hebben. Al moet ik daar meteen aan toevoegen dat we hier nooit de excessen gekend hebben die we in de States zagen."

"Die excessen kwamen eigenlijk vooral van banken en van hedge funds die honderden miljoenen vrijmaakten voor start-ups. Dat hebben we in Europa veel minder gezien, en al helemaal niet in de Benelux. Zowel starters als investeerders zijn hier veel gematigder geweest."

Pieken

"De pieken zijn veel hoger in de VS, en de dalen dus ook", beaamt serie-ondernemer Michel Akkermans (ex Clear2Pay). "Het effect op de Europese markt zal minder groot zijn, hoewel Amerikaanse technologiebedrijven misschien minder snel geneigd zullen zijn om nog te investeren in Europese ondernemingen."

Ook Wim De Waele, de voormalige topman van iMinds die samen met Jurgen Ingels het fintech-platform Eggsplore uitbouwt, werpt op dat er in Europa veel minder sprake was van 'overinvesteringen'.

"Ik heb in het verleden vaak geopperd dat ik vind dat onze Belgische investeerders te conservatief zijn, maar het gevolg is wel dat de exposure aan wat er nu gebeurt in de VS en in sommige Europese landen minimaal is. Heel wat van de Belgische start-ups die gefinancierd worden, kunnen trouwens al behoorlijk wat inkomsten genereren."

"De correctie in de VS zat er wel aan te komen", klinkt het. "Op een bepaald moment kwamen er bijna twee unicorns per week bij in de Valley, het was een wedstrijd geworden. Smartfin Capital, het investeringsfonds van Jurgen Ingels, heeft het voorbije jaar de vinger op de knip gehouden buiten België omdat we aanvoelden dat de waarderingen - als een gevolg van de unicorn-hype - veel te hoog waren."

Maene: "Het verhaal van de unicorns is een tijdje heel trendy geweest, ook in Europa, maar intussen kom je niemand meer tegen die nog streeft naar die status. De hele grote deals, met de honderden miljoenen die in het rond vliegen, zal je niet vaak meer zien. Voor de kleinere deals, zoals die waar ik met Volta Ventures bij betrokken ben, verwacht ik minder moeilijkheden. Er is immers meer kapitaal beschikbaar dan enkele jaren geleden."

Ook Michel Akkermans gaat er van uit dat er hier voldoende kapitaal beschikbaar is om de malaise beperkt te houden. "In België is de interesse in start-ups nooit groter geweest. Zelfs al is er een terugval, dan nog zal die interesse groter blijven dan enkele jaren geleden."

Gevolgen

Dat de kramp in Silicon Valley hoe dan ook gevolgen heeft voor de Europese tech scene, daar twijfelt niemand aan. "De waarderingen voor start-ups zullen naar beneden gaan, ook bij ons", knikt Akkermans. "Dat betekent niet dat start-ups geen geld meer zullen kunnen ophalen, maar wel dat het aan lagere waarderingen zal gebeuren: investeerders zullen minder geld op tafel leggen."

Delen

"Start-ups kochten hun markt, met het idee dat - eens ze nummer 1 waren - niemand hen nog zou kunnen verslaan"

"Dat hoeft trouwens geen slechte zaak te zijn, want zo krijg je eenvoudigere contracten met minder speciallekes ter bescherming van geldschieters die zich willen indekken. Bovendien zullen de verwachtingen ook realistischer zijn. Het soort heldenverering dat je vaak zag, is een brug te ver voor mij. Start-ups mogen gerust wat aandacht krijgen, maar je mag niet vergeten dat het vooral hard werken is, en dat ondernemerschap niet voor iedereen is weggelegd."

Net zoals Akkermans vreest ook Robin Wauters dat we minder activiteit zullen zien van Amerikaanse technologiebedrijven in Europa. "Zo lang de druk er op de ketel staat, is de kans groot dat de merger & acquisition-activiteit in onze contreien afneemt, wat er op zijn beurt voor kan zorgen dat er door een gebrek aan Europese exits minder nieuwe business angels en high potential start-ups bijkomen."

Winstgevendheid

Een ander gevolg is dat er terug wat meer aandacht zal gaan naar winstgevendheid in plaats van naar agressief groeien en geld verbranden. Is het business model terug van weggeweest? "In zekere zin wel", knikt Frank Maene, "en dat vind ik sowieso een positieve evolutie."

"De teneur in de VS is altijd geweest 'the winner takes it all': één Uber, één AirBnB, en laten we er zo veel mogelijk geld in steken zodat het zeker het platform is waar wij in geïnvesteerd hebben dat de winnaar wordt."

"Start-ups kochten hun markt, met het idee dat - eens ze nummer 1 waren - niemand hen nog zou kunnen verslaan. Nu gaat er echter ook meer ruimte komen voor een nummer twee en een nummer drie. En de nummer één zal niet meer met al het geld gaan lopen."

"In de VS wordt er gesproken over unit economics, waarbij de kosten om een klant binnen te halen (customer acquisition cost) lager zijn dan de meerwaarde die die klant op langere termijn kan bieden (lifetime value)."

"In het begin is de customer acquisition cost (cac) sowieso hoger dan de lifetime value, want je moet je bedrijf in de markt zetten en je moet bekendheid verwerven. Als de cac hoog blijft, en je moet er veel geld blijven tegenaan gooien, dan ben je verkeerd bezig."

"Nu zal er weer meer aandacht gaan naar hoe je klanten kan aantrekken. En pas wanneer de cac lager is dan de lifetime value, zullen er nog grote bedragen worden vrijgemaakt."

Onze partners