Het belangrijkste pluspunt van gecentraliseerde dataopslag is natuurlijk dat u veel beter kunt regelen wie waar toegang toe heeft en hoeveel data hij of zij mag opslaan. Bovendien is het ook een stuk makkelijker om er back-ups van te maken. Als we gaan vertrouwen op een soort van reusachtig grote centrale harde schijf in het netwerk - want dat is een centraal opslagsysteem in essentie - dan stellen we wel een paar eisen. Zo moet een netwerkopslagsysteem of nas (network attached storage) snel zijn, want anders gaan gebruikers misschien veel liever toch met hun lokale harde schijf werken. Bovendien moet het bedrijfszeker zijn: het systeem mag niet down gaan en data mag niet verloren gaan als er al eens een harde schijf de geest geeft. En als kmo willen we natuurlijk zoveel mogelijk netwerkfunctionaliteit in de nas hebben, zodat we naar wens een webserver, databaseserver en eventueel multimediaserver op de nas kunnen draaien naast de standaardfunctionaliteit van het delen van de opslagruimte.
...

Het belangrijkste pluspunt van gecentraliseerde dataopslag is natuurlijk dat u veel beter kunt regelen wie waar toegang toe heeft en hoeveel data hij of zij mag opslaan. Bovendien is het ook een stuk makkelijker om er back-ups van te maken. Als we gaan vertrouwen op een soort van reusachtig grote centrale harde schijf in het netwerk - want dat is een centraal opslagsysteem in essentie - dan stellen we wel een paar eisen. Zo moet een netwerkopslagsysteem of nas (network attached storage) snel zijn, want anders gaan gebruikers misschien veel liever toch met hun lokale harde schijf werken. Bovendien moet het bedrijfszeker zijn: het systeem mag niet down gaan en data mag niet verloren gaan als er al eens een harde schijf de geest geeft. En als kmo willen we natuurlijk zoveel mogelijk netwerkfunctionaliteit in de nas hebben, zodat we naar wens een webserver, databaseserver en eventueel multimediaserver op de nas kunnen draaien naast de standaardfunctionaliteit van het delen van de opslagruimte. We hebben de nas'en getest met de Intel Nas Performance Test. Deze benchmark draait alleen op Windows XP SP2 of hoger en vereist een pc met 1 GiB ram en verplicht een Intel-processor. Ze voert een aantal applicatiegerichte benchmarks uit: niet zoals andere benchmarks puur de transmissiesnelheid meten van bytes, maar effectief meten hoe snel veelgebruikte netwerkapplicaties kunnen werken met de nas. Intel past twaalf applicatiebenchmarks toe. Die zijn niet allemaal van even groot belang voor een kmo, dus hebben we op de benchmarkresultaten voor elke applicatie een weging toegepast. De applicaties die van belang zijn voor een bedrijf tellen dus méér mee in het eindresultaat dan dingen die voor een bedrijf niet zo belangrijk zijn. De twaalf applicaties zijn: Hd-video afspelen 2x hd afspelen 4x hd afspelen Hd-video opname Hd afspelen en opname Aanmaken van inhoud Kantoorproductiviteit Bestanden kopiëren naar nas Bestanden kopiëren van nas Mappen kopiëren naar nas Mappen kopiëren van nas Fotoalbum Het spreekt vanzelf dat de door ons toegepaste wegingen een veel groter belang hechten aan kantoorproductiviteit en fileserveractiviteit en minder aan multimediadiensten. In deze test werd elke nas geleverd met twee harde schijven van 1 TB. Die hebben we in raid-1 (spiegeling) geconfigureerd zoals een bedrijf normaal zal kiezen. Vanaf drie schijven raden we u aan voor raid-5 te kiezen en bij benchmarks doen wij dat ook zodra er drie of meer schijven beschikbaar zijn. De Intel benchmark werd in een 'batch run' (niet-interactieve automatische doorloop) vijfmaal uitgevoerd. De in de tabel opgegeven resultaten zijn het gemiddelde van de vijf benchmarkuitvoeringen. Voor deze test kregen we nas'en toegestuurd van Cisco, Freecom, LG, Netgear en Synology. Iomega had ons ook een toestel toegestuurd, maar het bleek dead on arrival. We zullen dit eventueel later apart volgens dezelfde methode testen. We hebben elke nas beoordeeld op geboden functionaliteit en benchmarkprestaties om tot een eindconclusie te komen. We kennen Freecom al jaren als een Duitse fabrikant van usb-opslagmedia en dan met name harde schijven en cd-/dvd-roms. Kleine nas'jes vormen de volgende stap. Het Dual Drive Network Center bestaat, zoals de naam al aangeeft, uit twee harde schijven. 2 TB is het maximum per schijf. Het Network Center is een erg compact zwart kastje met achteraan een netwerk- en usb-aansluiting en vooraan alleen statusleds en wel blauwe. Er zijn twee raid-configuraties mogelijk: raid-0 (striping, zeer snel en met de maximale opslagcapaciteit maar zonder redundantie en dus risicovol) en raid-1 (mirroring of spiegelen, gewone snelheid en met de helft van de totale opslagcapaciteit - de andere helft is voor redundantie - en met het kleinste risico). Ondanks de aanwezigheid van een usb-poort ondersteunt deze Freecom geen dienst als printerserver, al kunnen andere modellen van Freecom dat wel. U kunt wel back-uppen naar een usb-opslagmedium, of dat medium gebruiken voor de opslag van nas-data. Freecom biedt Windows-netwerktoegang, maar ondersteunt daarnaast geen enkel van de typische Unix-protocols, hoewel het toestel zelf wel op Linux draait. Er is ook geen terminaltoegang tot de nas, zodat u zelf ook niets kunt bij-installeren. Er is een multimediaserverdienst en zelfs een mogelijkheid om het toestel als iTunes-server te gebruiken, maar dat vereist in beide gevallen bij te kopen licenties. We moeten het dus als een optie beschouwen en niet als standaardfunctionaliteit. Het beheer gebeurt zoals gebruikelijk met een webinterface. Voor de eerste installatie en ingebruikname is er wel een Freecom Network Storage Assistant, maar die werkt alleen onder Windows. Het webbeheer biedt u de mogelijkheid de harde schijven te configureren, de systeeminstellingen te veranderen of de Windows-netwerkdeling, ftp- en mediaservers in te stellen. Het is allemaal erg karig, maar dit is dan ook voor de onderkant van de nas-markt bedoeld: meer een systeempje voor thuisgebruikers en kleine zelfstandigen dan voor kmo. We zien een sterk verschil tussen lezen en schrijven. Bij raid-1 is het normaal dat het lezen tot dubbel zo snel is als het schrijven, maar hier is het verschil groter dan dat. Het schrijven is steevast fors trager en dat uit zich vooral in benchmarks waarbij inhoud aangemaakt moet worden, zoals contentcreatie en kantoorproductiviteit. Maar ook voor multimedia-activiteiten is hij niet interessant, tenzij voor het streamen (lezen) ervan. De voornaamste troef van de Freecom Dual Drive Network Center is zijn prijs. Qua functionaliteit zit er alleen een basis in en qua prestaties is hij het kneusje van deze vergelijkende test. De Koreaanse elektronicareus LG heeft met de N2R1 een aantrekkelijke bijna-kubus nas in hoogglans pianolak met een matzwart front. Dat front bevat ondermeer een dvd- of Blu-rayschrijver (N2B1 = Blu-ray en N2R1 = dvd) onderaan en helemaal bovenaan een éénregelig lcd-schermpje met een aantal bedieningsknopjes. Die laatste hebt u normaal niet nodig: bij de nas levert LG een cd-rom met software om de nas in het netwerk te vinden en te configureren. Die software is trouwens niet alleen voor Windows, maar ook voor Mac en voor Linux.De N2B1/N2R1 heeft twee schijfbaaien waar u sata-schijven van maximaal 2 TB in kunt steken. Die schijven kunt u dan configureren in raid-0, raid-1, of individuele losse schijven. Als u twee schijven plaatst, bijvoorbeeld twee keer 1 TB zoals ons geleverd werd voor deze test, dan moet u ze allebei vervangen door bijvoorbeeld 2 TB schijven om te kunnen upgraden naar meer opslagcapaciteit. Er zijn in totaal drie usb-poorten: twee achteraan het toestel samen met de netwerk- en stroomaansluiting, en eentje bovenop het toestel in een uitklapbaar staafje. Behalve de usb-poort bevat dat uitklapbaar staafje ook nog een kaartlezer zodat u foto's of films rechtstreeks van een camerageheugenkaart kunt inlezen op de nas. De LG N2 biedt Windows-netwerkdeling, afp, ftp/ftps, http/https en webdav. Er is een volautomatische synchroniserende back-up voorzien vanaf pc naar nas (alleen Windows-pc's) en vanaf usb- of geheugenkaartopslagmedia naar de nas toe. Back-ups en schijfbranden van de nas naar dvd±r/rw of naar Blu-ray zijn ook mogelijk. Qua netwerkdiensten ondersteunt deze LG nas naast fileserver ook printerserver, Torrent- en iTunes-server, dlna (digitale-mediaserver), iscsi en Time Machine (Mac-back-updienst). De N2B1/N2R1 beheert u via een webinterface. Dat is rollengebaseerd en als beheerder kunt u dus ook gebruikers laten werken met een beperkte webtoegang. De webinterface spreekt standaard Engels, maar dat kunt u omschakelen naar Nederlands of Frans. Het is ook een goed idee om de ingestelde tijdzone van het toestel om te zetten naar Europa, want standaard staat dat op Zuid-Azië. Inzake prestaties valt op, dat de N2R1 veel sneller leest dan schrijft. Het lezen is bijna dubbel zo snel als het schrijven en dat is conform de verwachtingen voor raid-1. Bovendien scoort hij zwak op directory's naar de nas kopiëren en voor het gebruik als fotoalbum. Voor contentcreatie en kantoorproductiviteit is het resultaat eerder middelmatig. Deze nas is dus beter bruikbaar voor wie hem voornamelijk als mediaserver wil inzetten. Als werkmachine of voor bedrijfsspecifieke taken is hij minder geschikt. Ondanks de beperking van twee harde schijven biedt deze LG toch verrassend veel functionaliteit inzake netwerkdiensten. De bedrijfsspecifieke prestaties zijn echter eerder zwak. Deze nas is vooral bruikbaar als u vooral informatie wil teruglezen en veel minder schrijft of bewerkt. De nas van Cisco is een matzwarte doos met aan de voorkant vier schijfbaaien. Het is erg zwaar en straalt kwaliteit uit. Bovenaan is er een lcd-scherm met rechts daarvan een keuze- en entertoets om het lcd-menu te besturen. Die laatste zult u normaal niet hoeven te gebruiken. Onderaan links vinden we de standby-knop (geen aan/uit) en daaronder nog een usb-aansluiting met daar net boven een back-upknop waarmee de nas volautomatisch geback-upt kan worden naar een aangesloten usb-opslagmedium. Achteraan zien we twee esata-aansluitingen voor schijfuitbreidingen, vier usb-aansluitingen, twee netwerkaansluitingen en een vga-aansluiting (die u normaal ook nooit zult gebruiken).Cisco is een netwerkspecialist en dat is aan de functionaliteit van deze nas zeker te zien. Alles wat er maar in kan zitten, zit er in. Werkt u met Windows, Mac of Linux? Of een andere Unix-achtige? Alle voor die os'en gebruikelijke netwerkprotocols zijn voorzien. De nas is bruikbaar als multimediaserver (zowel dlna/upnp als iTunes), als printerserver, webserver, databaseserver, noem maar op. Voor de eerste ingebruikname levert Cisco een Cisco Setup Wizard die in een vorige/volgende-dialoog alle stappen met u doorneemt voor het uitpakken van de nas, het monteren van harde schijven en de eerste configuratie. Bij ons demotoestel was dat al gebeurd en in zo'n geval voert de Setup Wizard zichzelf niet uit, maar zegt hij gewoon dat het toestel al geconfigureerd is en stelt dan voor naar de webinterface te gaan. Als we dat webbeheer openen, blijkt Cisco behoorlijk wat moeite gedaan te hebben. Er is een menu in boomstructuur uiterst links. Voor elke hoofdtak verschijnen rechts grote beeldpictogrammen die er bijzonder fraai uitzien. U kunt met dit beheer de netwerkconfiguratie instellen, de gebruikers, de schijven en hun raid-configuratie, gedeelde volumes, alle netwerkprotocols en -diensten, het kan gewoon niet op. Daarbij is het meeste al voorgeconfigureerd als u eerst de Setup Wizard doorlopen had. De Cisco NSS324 presteert indrukwekkend en benadert de Synology DS1010+, behalve op één vlak: inhoudsaanmaak. Daar doet hij het verrassend een stuk slechter. Zoals bij de andere toestellen voerden we de benchmark uit op een raid-1 array van twee harde schijven. Cisco biedt een erg hoge bouwkwaliteit en een van de fraaiste webbeheerinterfaces van alle toestellen in de test (met Synology als naaste tweede). Qua functionaliteit komt u niks tekort: Cisco gaat gewoon voluit en geeft u alles wat u ooit nodig zou kunnen hebben of wensen. En inzake prestaties zijn we ook erg opgetogen, omdat hij erg dicht in de buurt komt van de toppresteerder in deze test. De Amerikaanse netwerkfabrikant Netgear brengt ons een erg compacte zwarte nas met vier schijfbaaien. Het compacte formaat is opvallend, zeker als we het vergelijken met een vierbaaienmodel van Synology dat een flink stuk groter uitvalt. Een groot stuk van de voorkant wordt in beslag genomen door een klep die we kunnen openen. Daarachter zitten dan de vier schijfbaaien en een schijf kan dus ook vanaf de voorkant vervangen worden. Dat vinden we wel handig. Bij de overgrote meerderheid van de twee- tot vierbaaien-nas'en is dat immers aan de achterkant. Bovenaan aan de voorkant vinden we statuslampjes, een aan- en uitknop, een usb-aansluiting en een back-upknop. Die laatste dient om vlug een back-up te maken van de nas op een aangesloten usb-volume. Helemaal onderaan is er een groot monochroom lcd-scherm met statusinformatie. Achteraan vinden we nog twee usb- en twee netwerkaansluitingen plus een Kensington-slot. Met vier schijfbaaien kunt u alle mogelijke raid-configuraties aan. Het opvallende is, dat Netgear een eigen raid-systeem ontwikkeld heeft: x-raid. X-raid 2 is voor twee schijven met zowel prestatieverbetering als redundantie. Zo'n configuratie kan dan volautomatisch uitgebreid worden naar x-raid 4 (vier schijven) door de nas uit te zetten, de twee extra schijven toe te voegen en de nas terug aan te zetten. Het Readynas-besturingssysteem zal dan de x-raid configuratie volautomatisch uitbreiden met de twee extra schijven terwijl u de nas volwaardig kunt gebruiken. Als hij klaar is met de uitbreiding, hebt u niet alleen meer capaciteit, maar ook de drievoudige werksnelheid van één schijf. Ook om de geïnstalleerde schijven door grotere te vervangen kunt u deze werkwijze volgen. Inzake netwerkfunctionaliteit biedt Readynas alle mogelijke netwerkdiensten voor zowel Unix/Linux-, Windows- als Mac-gebruikers. Vrijwel alles wat u maar zou kunnen wensen zit er in. Alleen voor bewakingscamera's heeft hij niets specifieks aan boord. Net zoals bij de andere nas'en gebeurt de eerste configuratie via een netwerkdetectiehulpmiddel dat alleen voor Windows gemaakt werd en grappig genoeg raidar heet. Raidar toont voor elke gevonden Readynas de nas-status, de volumestatus, het aantal schijven in gebruik voor dat volume en hun individuele status, plus de temperatuur-, ventilator- en ups-status. Allemaal met overzichtelijke groene of rode bolletjes. Raidar heeft knoppen waarmee u de setupprocedure kunt starten of kunt browsen naar de beheerinterface. Nodig heeft u raidar niet, vermits het lcd-scherm van de nas ook het geconfigureerde ip-adres laat zien waar u naar toe moet surfen voor het beheer. Het hele beheer ten gronde gaat dus via de ingebouwde Readynas-webinterface. Die biedt een wizardinterface of een geavanceerde beheerinterface. De eerste is een vorige/volgende-dialoog en de tweede is een menugestuurd beheer. Daarbij krijgt u de menurubrieken netwerk, beveiliging, diensten, volumes, shares (delingen), back-up, printers, systeem en status. Het geconfigureerde x-raid volume noemt Netgear overigens 'Volume C', duidelijk een knipoog naar Windows-gebruikers, hoewel Windows-novices een verwijzing naar drive C: eerder verwarrend kunnen vinden. Het beheer is gebruiksvriendelijk genoeg, al vinden we de wizardinterface erg beperkend, zodat je toch al gauw moet overschakelen naar de geavanceerde interface. Softwarematige raid-systemen schrijven meestal de helft trager dan dat ze lezen. Deze Readynas is daar geen uitzondering op. Als hij puur moet schrijven, doet hij dat het traagst: dat geldt voor aanmaken van inhoud, kantoorproductiviteit, bestanden en mappen kopiëren naar de nas toe. Begrijp me goed: deze "trage" prestaties overtreffen die van de meerderheid van de andere toestellen in deze test. De Readynas is nog een stuk sneller als hij voornamelijk mag lezen. Deze Netgear Readynas NVX is een indrukwekkend en niettemin compact nas'je. Hij presteert dan wel schitterend, maar de gevraagde prijs vinden we behoorlijk aan de hoge kant. De Taiwanese fabrikant Synology maakt alleen nas'en: zowel kleine tafelmodellen als grote rekmodellen. De DS410j is een vrij goedkope vierbaaien nas in een glanzend pianowitte uitvoering met een antracietkleurig front. De DS1010+ is een vrij groot kmo-tafelmodel. Hij heeft vijf schijfbaaien en is uitbreidbaar met behulp van een DX510 tot nog eens vijf en dus in totaal tien schijfbaaien. Daarmee kunt u maximaal 20 TB op uw tafel hebben staan! Vanaf drie schijven is raid-5 nodig en Synology biedt dan ook alle mogelijke raid-varianten. Synology ondersteunt de uitbreiding van raid-volumes met grotere of nieuwe schijven, maar slechts met één schijf tegelijk en niet automatisch: u moet via het webbeheer de opdracht geven de grotere of nieuwe schijf in het systeem op te nemen en pas als dat volledig gebeurd is, kunt u een tweede grotere of nieuwe schijf laten opnemen. Als u vertrekt van drie schijven en zo wil uitbreiden naar tien schijven, moet u deze toevoegingslus dus zevenmaal doorlopen. Reken dus maar op een paar dagen werk. Dat zou Synology dus beslist wat flexibeler mogen maken. De firmware heet overigens Disk Manager en geldt voor alle modellen van dit merk. Qua netwerkdiensten zit er al het mogelijke in voor zowel Windows- als Unix/Linux- als Mac-computers. Alleen werken ssh en rsync niet zoals het hoort. Zo kregen we automatische authenticatie met veilige RCA-sleutels niet aan het werken. Dat is niet zoals het hoort, Synology! Synology kiest ervoor om zijn DiskStation nas'en zonder geïnstalleerde firmware af te leveren. Bijgevolg moet er eerst een initialisatie plaatsvinden voordat u kunt beginnen met de beginafregeling. Daartoe heeft Synology de Synology Assisant software geschreven: die doet de volledige initialisatie en installatie, beginafregeling, broncontrole en u kunt er ook foto's mee uploaden om de nas als fotoalbum te gebruiken. Helaas bevat de installatiewizard heel wat idiote problemen, die te wijten zijn aan een slordige programmering. Voor experten is dat geen probleem, maar een gewone gebruiker zal er zich in verslikken. Laten we zeggen dat er aan de Synology Assisant nog wat werk is. Positief is, dat de software niet alleen voor Windows, maar ook voor Linux en voor Mac bestaat. Het webbeheer is een van de meest uitgebreide die we tot dusver onder ogen gekregen hebben. Het is prachtig uitgevoerd met een uitklapbare functieboom uiterst links en duidelijke dialoogschermen. Net als de meeste andere nas'en zijn de DS410j en DS1010+ sneller met lezen dan met schrijven. Dat vertaalt zich in de zwakste prestaties voor de pure schrijftesten: aanmaken van inhoud, kantoorproductiviteit, bestanden en mappen kopiëren naar de nas toe. We hebben alle vierbaaien nas'en en ook de DS1010+ getest met twee schijven in raid-1, maar bij de DS410j moesten we door omstandigheden vier 2 TB schijven in raid-5 testen. De verrassing was, dat de DS1010+, hoewel qua raid-configuratie in het nadeel, het best van alle geteste toestellen presteerde. De DS410j bleef hier gemiddeld 10 MB/s onder. Het bewijst duidelijk dat de keuze van cpu en geheugen bepalend is voor de prestaties van de nas. Synology heeft een paar hinderlijke storingen in de Assistant zitten die de initialisatie in installatie verzorgt. De webinterface is wel schitterend. De DS410j is met zijn verrassend lage prijs een heel interessant toestel. De DS1010+ presteert het best van allemaal, maar het toestel is niet bepaald goedkoop. Bij de tweebaaien- of 'Dual Drive' nas'en blijkt LG concurrent Freecom op zowat alle fronten te kloppen. Deze systemen zijn echter niet erg uitbreidbaar en qua prijs/prestatie kiest u echt beter voor een groter vierbaaiensysteem. Dat zal u op termijn heel wat tijd en geld besparen. Daarbij blijken de aanbiedingen van Cisco en Netgear verrassend gelijklopend te zijn inzake prestaties, functionaliteit en prijs. Ze kunnen echter niet opboksen tegen het geweld afkomstig van Synology: de DS410j is de onbetwiste beste koop van deze test en de DS1010+ is de toppresteerder.Johan Zwiekhorst