Het betekent allerminst dat de kmo connectiviteit als vanzelfsprekend mag beschouwen. "Connectiviteit is de eerste voorwaarde voor digitalisering", zegt Danielle Jacobs, CEO van Beltug, de Belgische vereniging van CIO's en digitale technologieleiders. "Zonder netwerk sta je als bedrijf nergens, ook als kmo." Het groeiende gebruik van cloudtoepassingen plaatste de nood aan een performante netwerkverbinding eerder al op de voorgrond. De coronacrisis - en dan met name de plotse piek in thuiswerk - zette het belang van een performant en beschikbaar netwerk nog veel duidelijker op de agenda.
...

Het betekent allerminst dat de kmo connectiviteit als vanzelfsprekend mag beschouwen. "Connectiviteit is de eerste voorwaarde voor digitalisering", zegt Danielle Jacobs, CEO van Beltug, de Belgische vereniging van CIO's en digitale technologieleiders. "Zonder netwerk sta je als bedrijf nergens, ook als kmo." Het groeiende gebruik van cloudtoepassingen plaatste de nood aan een performante netwerkverbinding eerder al op de voorgrond. De coronacrisis - en dan met name de plotse piek in thuiswerk - zette het belang van een performant en beschikbaar netwerk nog veel duidelijker op de agenda. "Eigenlijk is het heel eenvoudig", stelt Danielle Jacobs. "Connectiviteit moet altijd beschikbaar zijn. Vandaar het belang om een tweede verbinding te voorzien, bijvoorbeeld via 4G." Trouwens: kmo's hebben doorgaans geen eigen netwerkspecialist in huis. Ze doen er goed aan om hun connectiviteit eenvoudig maar degelijk te houden. "Dat staat in contrast met hoe de omgeving evolueert", zegt Jacobs. "Ook kmo's gaan meer en meer aan de slag met camera's, sensoren in kantoren enzovoort. De complexiteit van het netwerkverkeer neemt daardoor onvermijdelijk toe." Security vormt daarbij een belangrijk aandachtspunt, ook mobiel. "De netwerkbeveiliging krijgt doorgaans de hoogste prioriteit, maar de kmo durft al eens vergeten dat ook de smartphone een mogelijk doelwit is." Die kmo houdt het beheer van haar contracten graag transparant. Dat bevestigt een bevraging die Beltug organiseerde met Proximus, Telenet, Orange, Verizon en NTT. Uit de studie bleek dat kmo's hun vaste en mobiele connectiviteit liefst bij één provider halen. Beltug raadt daarbij aan dat contract niet zomaar jaar na jaar ongemoeid te laten. "Het is belangrijk dat op te volgen", vindt Jacobs. "Zowel het aanbod van de providers als de behoeften van een bedrijf veranderen. Het is dus zeker nodig om minstens één keer per jaar te kijken of contract en behoeften nog goed op elkaar aansluiten." Het thuiswerk zette onvermijdelijk nog een aantal andere vragen op de agenda. Het gebruik van de eigen smartphone en laptop, bijvoorbeeld, via een privé-internetverbinding, waarbij die connectie niet altijd geschikt blijkt voor videoconferenties of zwaar dataverkeer. En wat met medewerkers die weliswaar over een gsm van het werk beschikken, maar thuis nauwelijks 4G-ontvangst hebben? Danielle Jacobs: "Uiteraard bestaan daar allemaal oplossingen voor, alleen ontbreekt het vaak aan een duidelijk kader." Voor de goede werking en professionele uitstraling van de kmo is het nochtans heel belangrijk dat de medewerkers ook thuis over goede connectiviteit en de juiste toestellen beschikken. "Een policy voor thuiswerk is onontbeerlijk", vindt Jacobs. Ook het aspect fiscaliteit komt daar onvermijdelijk bij kijken, met name wanneer de kmo beslist om de medewerkers een vergoeding te geven voor het gebruik van eigen toestellen of tussenkomt in het abonnement van de medewerkers. "De kern van de zaak is inderdaad dat je altijd online bent", bevestigt Joachim Lauwers, chief product officer bij Destiny, een leverancier van cloudcommunicatie-oplossingen die zich expliciet op de kmo richt. Volgens Lauwers zijn daarbij twee zaken essentieel: redundantie en security. "We werken allemaal meer en meer in de cloud, waardoor we sterk afhankelijk zijn van de beschikbare connectie. Het gaat eenvoudigweg om bedrijfscontinuïteit: zonder verbinding hebben medewerkers geen toegang meer tot e-mail, boekhouding, planning, enzovoort." Voor een doorsnee Belgische kmo - een bedrijf met één vestiging, pakweg twintig medewerkers en de gebruikelijke applicaties - kan een klassieke, professionele verbinding via VDSL of coax volstaan. "Het gaat erom dat de kritische applicaties vlot en altijd beschikbaar zijn", stelt Lauwers. Is glasvezel dan geen must? "Niet noodzakelijk", vindt hij, "al hangt dat natuurlijk vooral af van je behoeften op het vlak van capaciteit en performantie." Eenvoudig gesteld: wie op een online platform games ontwikkelt, kan wellicht niet om glasvezel heen. Wie in een online boekhoudpakket werkt, vindt in glasvezel weinig meerwaarde. "Maar komt er glasvezel in je straat, dan kun je natuurlijk wel van de gelegenheid gebruik maken om de stap te zetten. Want ook al zit je vandaag nog goed met VDSL of coax, over tien jaar zal dat niet langer het geval zijn. Glasvezel is zonder twijfel de oplossing van de toekomst." Maar ook wie voor glasvezel kiest, moet nog altijd een back-up voorzien. Bij de klanten van Destiny gebeurt dat vaak via 4G. Security is dat andere aandachtspunt. "Vroeger volstond een firewall, waar iedereen zich veilig achter schaarde", zegt Joachim Lauwers. "Maar dat idee is achterhaald. Medewerkers gebruiken applicaties in de cloud, via hun thuisnetwerk. Raken ze daar geïnfecteerd en pluggen ze daarna weer in op kantoor, dan brengen ze zo toch malware binnen." Er is met andere woorden een beveiligingsbeleid nodig dat overal geldt: op kantoor, thuis en onderweg. "We zien dat kmo's daar wel wat vragen rond hebben, maar dat security over het algemeen toch wat onderbelicht blijft. Bij Destiny is het een essentieel onderdeel van ons aanbod." Wellicht bevindt zich daar voor de telecomprovider een kans om extra dienstverlening aan te bieden. Meer nog: wellicht is de kmo daar zelf vragende partij voor. Ze wil immers eenvoud. "De kmo geeft er de voorkeur aan alle connectiviteit bij één aanspreekpunt te halen", zegt Lauwers. Dat maakt de keuze van die provider natuurlijk wel belangrijk. "Connectiviteit mag dan geen corebusiness zijn, ze is wel essentieel voor de werking van het bedrijf." Vandaar ook dat de kmo erop moet letten dat ze via het contract over degelijke servicevoorwaarden beschikt. "Een interventie op de volgende werkdag? Dat kan vandaag echt niet meer. Een probleem moet binnen de halve dag van de baan zijn. Zorg ervoor dat die SLA in je contract staat." Is het niet helemaal duidelijk wat de kmo nodig heeft - of wat er in dat contract moet staan - dan kan de tussenkomst van een adviseur klaarheid scheppen. "Het komt erop aan de juiste vragen te stellen", zegt Jelle Voet, service delivery coördinator bij EASI. "Providers starten te vaak vanuit hun aanbod, niet vanuit de behoefte van de kmo." Nochtans is het idee van one size fits all hier niet echt toepasbaar. "Er spelen heel wat factoren mee", duidt Voet. "Heeft de kmo één of meer sites, hoeveel thuiswerkers zijn er, welke bandbreedte is er nodig voor welke applicaties, kan de kmo zelf voor het netwerkbeheer instaan, welke SLA's wil ze, enzovoort." Bijkomende moeilijkheid: zowel de behoeften van de kmo als het aanbod van de telecomsector evolueren snel. "Dat maakt het voor een bedrijf niet altijd makkelijk om de contracten correct te beheren. Het gaat nu eenmaal niet om een eenmalige oefening, maar om iets dat je regelmatig moet herbekijken en bijsturen." EASI treedt op als het unieke aanspreekpunt waar veel kmo's de voorkeur aan geven. "Niet alleen voor de connectiviteit zelf, maar ook voor de oplossingen rond unified communications", zegt Jelle Voet. "Door het toegenomen thuiswerk hebben veel kmo's de stap gezet naar een cloud-PBX, Office 365 en Teams." Het zijn oplossingen die makkelijk meegroeien met de behoeften van de kmo. "Dat is wellicht nog het grootste verschil met vroeger", besluit Voet. "De cloud laat bedrijven toe zich meer future-proof op te stellen, maar tegelijk neemt daardoor de vraag naar connectiviteit toe. Net daarom is het belangrijk dat connectiviteit de aandacht krijgt die ze verdient."