België wordt geteisterd door een ontslaggolf en ING is zeker niet de eerste, laat staan de laatste die duizenden banen schrapt door de digitalisering. "Logischerwijs gaat het grotendeels over automatisering", steekt Bijnens van wal. "Vroeger bestond artificiële intelligentie niet en waren computers gewoonweg niet intelligent genoeg om back office jobs van de kaart te vegen."

Opvallend volgens Bijnens is dat de industriële sector al dertig jaar geleden automatisering in de ogen keek voor massaproductie, maar vandaag net een omgekeerde beweging maakt. "Honderden jaren geleden wilden klanten vooral maatwerk, een begrip dat snel moest plaatsmaken voor massaproductie. Maar vandaag is die behoefte aan gepersonaliseerde producten opnieuw een feit, alleen moet het natuurlijk efficiënter en goedkoper dan vroeger. De nakende opening van de hyperintelligente Adidas-fabriek in Duitsland is een fraai voorbeeld van industrie 4.0. Schoenen zullen er worden gemaakt op maat, een proces dat even snel zal verlopen als de massaproductie in Azië. Als u weet dat 75 procent van de toegevoegde waarde in ons land voortkomt uit industriële activiteiten, dan kan de maakindustrie - ondanks de druk van de digitalisering - niet anders dan een belangrijke motor van onze economie zijn."

VRIJETIJDSECONOMIE

Bijnens voegt met LRM ook de daad bij het woord : afgelopen zomer liet de investeringsmaatschappij weten dat ze een blauwdruk klaar heeft van een 'smart manufacturing campus'. Die omvat een reeks flexibele fabrieken en een integraal aanbod van faciliteiten en diensten, net als een incubator voor starters in de maakindustrie.

In dergelijke 'fabrieken van de toekomst', zoals Bijnens ze noemt, zal digitalisering veelal een opportuniteit zijn om jobs te creëren in de industriële sector. "De slimme maakindustrie en haar digitalisering betekent niet zozeer een afbouw van jobs, maar eerder een kans voor de herindustrialisering van Vlaanderen", stelt hij. "Aanvankelijk zullen heel wat banen van de kaart worden geveegd, waardoor u op termijn een vrijetijdseconomie krijgt. Wanneer mensen meer vrije tijd hebben, dan stijgt de koopkracht en worden er weer nieuwe jobs gecreëerd."

INDIVIDUELE BELANGEN

De man vindt het ergerlijk hoeveel rampscenario's er worden geschreven over de uiteenlopende gevolgen van de digitalisering. Volgens Bijnens kijkt de kritische mens beter naar het totaalplaatje. "Men denkt te veel in functie van individuele belangen", knikt hij. "Akkoord, de backoffice kent stilaan zijn ondergang, maar laten we eens kijken naar algemene en sectoriële verschuivingen die op hun beurt nieuwe mogelijkheden scheppen. Van de stoommachine tot de meest recente innovatie ziet u één rode draad : innovatie heeft altijd de welvaart doen stijgen. Daar moeten we ons op focussen en zo ook veranderingen aanbrengen in ons beleid."

Bijnens doelt ook op de Belgische politiek. Eind oktober raakte bekend dat Christophe Lacroix (PS), Waals minister voor begroting, overweegt een belasting in te voeren voor bedrijven die automatiseren en zo mensen vervangen. "Zulke zaken getuigen van conservatisme en die redenering zal ons land weinig opleveren. Het heeft geen zin om dit alles tegen te werken, men moet er net voor gaan."

Magali De Reu