Hoe het gaat met de Belgische start-upcommunity? Venture capitalist Frank Maene van Volta Ventures schuift maar wat graag aan op de Data News-stand om een state of the union te geven. En die valt goed mee. "We maken op dit moment zelfs een opstoot mee van goeie dossiers", steekt hij van wal. "Normaal springen we per jaar op een vier à vijf cases, dit jaar zitten we nu al aan dat aantal voor mogelijke investeringen. Dat wil zeggen dat de kwaliteit van de start-ups veel hoger ligt dan vroeger. De echte 'rommel' is er ondertussen uit. Als je dat vergelijkt met Nederland, daar heeft men dan wel enkele unicorns maar ook een groot deel minder kwaliteitsvolle verhalen. Bij ons zit alles veel dichter bij elkaar, op een goed niveau."

Kortom, "we zitten met een goed ecosysteem en dat is ook te danken aan de successen van een Michel Akkermans, Dries Buytaert en Xavier Damman. Zij zijn niet alleen sterke rolmodellen: ze coachen, investeren en delen hun ervaring ook. Waar we nu meer op moeten inzetten is sales & marketing, want we hebben dan wel goeie developers, als hun creaties ook verkocht moeten worden, hapert het vaak. Daar zijn die Amerikaanse bedrijven vaak erg goed in, zelfs al is hun product niet het beste. Dus moeten ook Belgische start-ups leren om beter te communiceren met de pers en zichzelf te verkopen. Het begint te evolueren maar we zijn er nog niet."

Eenzelfde geluid bij startups.be-ceo Karen Boers. "Het gaat goed, dus nu moeten de Vlaamse tech start-ups de wereld ook in durven. We hebben al een aantal bedrijven die erg goed bezig zijn, zoals Showpad, Edebex, Realo en Teamleader, nu moeten we blijven inzetten op een brede pipeline van kleine start-ups die op termijn de kmo-fase achter zich kunnen laten."

Want dat is nu nodig, hamert Boers op een collectief werkpunt: ambitie. "We moeten hoger mikken, zodat we niet het risico lopen dat een buitenlandse concurrent met een meer agressieve groeistrategie ons onder de voet komt lopen. We moeten durven schalen en dat wil ook zeggen dat we moeten durven falen", stipt ze ook die andere zere teen van het Belgisch ondernemerslandschap aan. "Natuurlijk zullen er bedrijven uit de bocht gaan. Dat is niet erg. We moeten die mensen opvangen, want het is al lang bewezen dat seriële ondernemers meer succesvol zijn, net omdat ze uit fouten lessen hebben getrokken. Het is dan ook belangrijk dat onze wetgeving rond faillissementen dat ook toelaat. Verder moeten we ook durven praten over onze nederlagen, zodat ook anderen van die ervaringen kunnen leren. Ik merk dat men dat langzamerhand leert; waar je vroeger enkel de successen te horen kreeg, durven ondernemers nu ook te praten over de keren dat het mis liep."

Scaling up: moeilijker dan gedacht

Scaling up; dat is waar het nu om draait bij veel Belgische start-ups, en dat merken we ook aan de vele infosessies rond het thema. IStart program manager Sven De Cleyn belicht het menselijk aspect van dat doorgroeien met verve. "Het is een marathon, geen sprint", waarschuwt hij terwijl hij hamert op het belang van een goeie rekruteringspolitiek, "want je bent maar zo goed als je team." Sébastien Deletaille put dan weer uit zijn eigen ervaringen met Real Impact Analytics. "Vijf dingen die ik had willen weten, maar waar je nooit iets over hoort", staat er op zijn slide. Op je bek gaan is dus inderdaad bespreekbaar geworden, al is Deletaille natuurlijk wel geslaagd met zijn scale-up. "Maar het was moeilijk", vertelt hij zijn publiek. "Véél meer dan ik had verwacht. Bepaal dus vooraf goed welke offers je bereid bent te brengen en weet dat heel wat 'first times' pijn zullen doen. Op tijd praten over de verdeling van de aandelen als niet iedereen van de oprichters even hard betrokken is, of de eerste medewerker die je moet ontslaan, bijvoorbeeld. Dat is mijn grootste trauma geweest in deze fase maar je moet het doen en als het nodig is liefst zo snel mogelijk. Schuif de beslissing niet voor je uit."

Hij legt een harde leefregel voor die hij tot zijn scha en schande heeft geleerd: "Een scale-up verandert elke twaalf maanden compleet. Dat vertel ik mijn medewerkers als ze beginnen maar dat wil dus ook zeggen dat we elk jaar opnieuw alle functies herbekijken. Wie niet meer op de juiste plaats zit, die gaat. Je wilt daar geen shortcuts nemen, want dat soort gemakkelijkheidsoplossingen betaal je terug. Met interest."

Jeroen De Wit, ceo van Teamleader, staat met zijn voeten in de praktijk. Voordat hij op het podium het proces van zijn eigen scale-up gaat toelichten, loopt hij alvast even warm tegen ons. Hij vertelt hoe hij met zijn start-up aan het wereldwijde verhaal werkt. "Ik heb geleerd dat je in deze fase beter kunt doen dan praten", zegt hij. " We experimenteren veel, onder de radar en op kleine schaal. Als iets dan aanslaat, rollen we het algemeen uit. We durven dus fouten maken, want ook daar leer je uit."

In zijn presentatie werkt hij even later stapsgewijs uit hoe zijn bedrijf land per land aan de verovering van Europa is begonnen. "In een eerste fase gaan we ergens ons product op de markt testen zonder daarvoor lokale mensen in te zetten. Als we voelen dat het kan werken, werven we plaatselijk wat personeel aan. Later openen we ook ter plekke een kantoor. Als we zien dat we zo een tweehonderd klanten binnenhalen, gaan we ons product ook aan de markt aanpassen en wordt het doel 100k revenue. En daarna schalen we ook daar op en is het finale punt om ook winst te gaan maken."

Het klinkt logisch, maar Ruz Chishty van Thirdround Ventures veegt zoveel ratio met veel élan van tafel. "Non-linear scaling" is de titel van zijn keynote en daarin wijst hij op de vele macrofactoren die van scaling up een activiteit maken dat je niet helemaal in de hand hebt. "Scaling is not a proces", leest zijn eerste slide al provocatief, want: "De plek waar je neerstrijkt, de marktdynamiek, de trends en de timing... het zijn allemaal dingen waar je geen controle op hebt maar die toch hun invloed op het slagen kunnen hebben. Zo wil iedereen bijvoorbeeld landen in Silicon Valley, terwijl dat niet per sé de beste plek is. Als je iets met auto's doet, kan je veel beter een Amerikaans kantoor openen bij Detroit, waar een hele tech start-up hub gegroeid is rond de auto-industrie daar. Als je daar de verkeerde keuze maakt, heb je 't al bij voorbaat verkorven."

Be proud

En zo is de Tech Start Day bij uitstek de plek waar ook een paar populaire waarheden al eens een stampje tegen de schenen krijgen. De aanwezigen noteren gretig, leren er misschien uit, en wie weet staan ze volgend jaar een stapje verder. In afwachting daarvan storten ze zich na de afsluitende plenaire zitting op de drank en het netwerken. Op zoek naar contacten en investeerders, want dat blijft - dixit Boers - toch ook een belangrijk onderdeel, zelfs al weerklonken de hele dag waarschuwingen om niet te gemakkelijk voor venture capital te vallen. "Het beste geld is nog altijd wat je een klant voor je product kunt doen betalen", klonk het ergens kernachtig. De vraag is of dat gehoord werd, want op een dag als deze lijkt the sky immers nog steeds the limit, en worden de verhalen over falen toch overstemd door de successen die de ogen uitsteken. Als er één boodschap van Boers dus niet in droge aarde viel dan wel deze: "Be proud!" Nu dat extra beetje ambitie nog.

Matthieu Van Steenkiste

"Gemakkelijkheidsoplossingen betaal je terug. Met interest"