" Kunstmatige intelligentie zal ons in sommige opzichten helpen, in andere dan weer niet. We moeten prioriteiten stellen, zonder het humane aspect uit het oog te verliezen, " zegt Marc Noppen, CEO van het UZ Brussel. Gezondheidszorg groeit volgens de professor meer en meer uit tot een softwarebranche. "E-health rukt op. Het aantal digitale hulpmiddelen is haast oneindig", stelt hij tijdens een presentatie op het SAS Curiosity Forum. "Maar van de meer dan driehonderdvijftigduizend gezondheidsapps zijn er minder dan honderd gevalideerd. Ze blijven dus in grote mate gadgets." Tegelijk schat hij het potentieel van gedigitaliseerde gezondheidszorg hoog in. "Slimme medische systemen openen de weg naar een meer gepersonaliseerde aanpak, met een participerende rol voor de patiënt, " aldus Marc Noppen.

Hij ziet onder meer heil in voorspellende en preventie-bevorderende applicaties. "Hoe straf sommige overheidscampagnes ook zijn, ze spreken de massa aan en niet het individu. Wanneer een app een patiënt over zijn persoonlijke gezondheid informeert, dan kan dat een kentering teweegbrengen. Een analyse die op basis van jouw persoonlijke data, huidige levensstijl en patiëntprofiel onomwonden zegt dat je nog twee jaar en honderd dagen te leven hebt, is veel meer confronterend dan een boodschap van algemeen nut. Ik neem aan dat nagenoeg iedereen op dat moment de sigaret links laat liggen of past voor ongezonde voeding." Dat het niet om sciencefiction gaat, toonde Chinese software eerder al aan. Ze kon op basis van data uit zoekmachines en sociale media detecteren wie longkanker had. "Voor dergelijke methodes ontbreekt het in Europa aan een wettelijk kader. Het lijkt me omwille van privacyredenen voorlopig nog niet realiseerbaar."

Disruptie in Bangladesh

Kunstmatige intelligentie slaagt er almaar beter en sneller in om medische beelden te interpreteren. "Toch zal AI de radioloog niet vervangen", aldus pneumoloog Noppen. "Ze kan hen wel helpen door beelden zonder afwijking te filteren. Op die manier rest er de arts meer tijd voor de analyse van de beelden met afwijkende patronen." Professor Noppen illustreert de mogelijkheden van disruptie binnen de gezondheidszorg aan de hand van een voorbeeld uit Bangladesh, een land met beperkte toegang tot gezondheidzorg. Op negen maanden tijd voerden elf miljoen Bengalen er hun medische profiel in via de applicatie Tonic. Die biedt onder meer via een chatomgeving een antwoord op hun medische vragen.

Scherm tussen dokter en patiënt

In de Verenigde Staten zijn virtuele ziekenhuizen zonder bedden al realiteit. "Een doorgedreven digitalisering is niet altijd een zegen. Ze beknot in sommige gevallen de tevredenheid van patiënten, net door het gebrek aan menselijk contact. In verschillende Amerikaanse ziekenhuizen besteden dokters de helft van hun tijd aan het invoeren van data. Dat leidt tot een hoge werkdruk, een grotere uitstroom en risico op burn-out. Dokters schakelen er zelfs een griffier in voor gegevensverwerking, zodat zij hun blik opnieuw op de patiënt kunnen richten in plaats van op het computerscherm. De heilige graal? Dat is het evenwicht tussen het menselijke en het artificiële, maar dat zal niet altijd even makkelijk te vinden zijn."

Professor Marc Noppen, CEO UZ Brussel: "AI en digitalisering zijn niet altijd een zegen."