Pieter Van Leugenhagen, mede-oprichter van het agency Yondr, werkt al jaren rond augmented en virtual reality. De opkomst van de term 'metaverse' - een evolutie of doorontwikkeling van virtual en augmented reality - inspireerde hem tot het schrijven van een boek. Met 'Welkom in de Metaverse' wil Van Leugenhagen op een niet al te technische manier duidelijk maken wat het metaverse is, waar het vandaan komt, en hoe lang het al speelt. Maar hij blikt ook vooruit: hoe gaan we straks leven en werken in een virtuele wereld? Met een ondertitel als 'een blik op onze onvermijdelijke toekomst' prijkt alvast een duidelijke stellingname op de cover van het boek.
...

Pieter Van Leugenhagen, mede-oprichter van het agency Yondr, werkt al jaren rond augmented en virtual reality. De opkomst van de term 'metaverse' - een evolutie of doorontwikkeling van virtual en augmented reality - inspireerde hem tot het schrijven van een boek. Met 'Welkom in de Metaverse' wil Van Leugenhagen op een niet al te technische manier duidelijk maken wat het metaverse is, waar het vandaan komt, en hoe lang het al speelt. Maar hij blikt ook vooruit: hoe gaan we straks leven en werken in een virtuele wereld? Met een ondertitel als 'een blik op onze onvermijdelijke toekomst' prijkt alvast een duidelijke stellingname op de cover van het boek. 'Ik meen het ook echt, we kunnen er niet aan ontsnappen. Ik ben absoluut zeker dat hybride en remote samenwerken in virtuele omgevingen zal gebeuren. Shoppen, leren en concerten bijwonen? Ook dat zullen we in het metaverse doen, daar geloof ik absoluut in', klinkt het stellig bij Van Leugenhagen. In zijn boek pent hij neer wat er momenteel al gebeurt op internationaal maar ook op lokaal vlak. 'Grote merken springen massaal op de kar en bouwen hun eigen virtuele werelden. Ze doen dat momenteel vooral via Roblox', zegt Van Leugenhagen. 'Nike heeft er zijn immens populaire Nikeland, Vans bouwde Vans World.' Roblox is een soort virtuele wereld die onafhankelijk van AR en VR werkt en die een eerste ingangspunt voor het metaverse kan vormen. Simpeler gezegd: Roblox bouwde al een metaverse uit nog voor we het zo noemden. En daar plukt het platform nu de vruchten van. Televisiezender MTV rijkt dit jaar bijvoorbeeld voor het eerst een Video Music Award uit in de categorie voor 'Best Metaverse Performance'. Kijkers kunnen daarvoor stemmen via een traditionele website maar ook in de metaverse-wereld van MTV die de zender bouwde in Roblox. Optreden in het metaverse? Dat is op zich niet eens nieuw. Roblox maar ook Fortnite - nog zo'n virtuele wereld die eigenlijk als een ingangspoort voor het metaverse geldt - hebben al volwaardige concerten gehouden in hun metaverse. Drie jaar geleden al, in 2019, nodigde Fortnite - dat tot dan vooral als game door het leven ging - DJ Marshmello uit om een live concert te geven. Miljoenen spelers zagen een avatar naar de beeltenis van DJ Marshmello het beste van zichzelf geven. Later volgden de nog groteren der aarde zoals Ariana Grande, BTS en Travis Scott. Bij Roblox passeerden dan weer onder meer rapper Lil Nas X en popgroep Twenty One Pilots de revue. Ook dichter bij huis wordt de technologie omarmd voor entertainment en dan meer bepaald (live) concerten. 'Met Yondr bouwen we bijvoorbeeld aan virtuele werelden voor een festivalorganisator. Deze zomer ontwikkelden we een virtuele versie van een festival in Roblox. Een digitale ervaring die verder gaat dan een statische concertbeleving en waarbij we niet alleen concerten op groot scherm streamen, maar er ook minigames in verstoppen', aldus Pieter Van Leugenhagen: '365 dagen muziekfestival per jaar in plaats van een lang weekend: dat is waar we naartoe evolueren.' In volle coronatijd lanceerde de bekende Ancienne Belgique in Brussel nog een virtuele concertzaal, Nouvelle Belgique, waar u bijvoorbeeld Zwangere Guy live aan het werk zag in een virtuele en interactieve (game-)omgeving van Yabal. Maar het metaverse moet meer worden dan concerten. 'Het metaverse wordt een 3D-omgeving om virtueel in te reizen, shoppen, werken, studeren, en ja, zelfs relaties en seksualiteit te beleven', meent Van Leugenhagen. 'We zien momenteel zoveel gebeuren rond mode. Ik ben er van overtuigd dat we alles wat we in de reële wereld willen kopen, ook in de virtuele wereld gaan willen kopen. Je ziet dat nu al in Fortnite bijvoorbeeld, hoe spelers hun eigen outfit willen kopen. Ik heb het zelf nog gemerkt toen ik in een opdracht voor een klant verplicht een oranje kostuum moest aantrekken in de virtuele wereld waar ik een steward moest zijn. Ik draag altijd zwart, en voelde me ongemakkelijk in dat oranje', zegt Van Leugenhagen. 'Kledingketen JBC is een goed voorbeeld in België. Zangeres Camille brengt een kledingcollectie uit, maar de kleding zal ook virtueel te koop zijn. In Roblox, want dat is waar je voor haar jonge doelgroep het beste een lancering doet. Ze zal ook een motion capture concert geven in Horizon (het metaverse-platform van Meta, het moederbedrijf van Facebook, nvdr.). Kijk, het is heel simpel. Voor mij moet je als merk zijn waar je doelgroep is. En dat is voor veel merken onder andere het metaverse', meent Van Leugenhagen. 'Neem nu de Rode Duivels. Die gaan straks naar Qatar voor de wereldbeker, maar samen met ING wordt er evengoed een virtuele wereld opgetrokken.' Innovatie- en marketingafdelingen kunnen er volgens de Yondr-baas niet omheen. 'Je kan het metaverse écht niet negeren. Je kan niet zeggen dat je het niet wil doen, want je riskeert een boot te missen. We hebben in België de e-commerce boot al gemist, ik vind dat we waakzaam moeten zijn deze keer', stelt hij. 'Beheer je een innovatiebudget voor een groot bedrijf? Doe er dan iets mee en experimenteer. Er komen sowieso nog opportuniteiten én bedreigingen, ook al zijn die er nu misschien nog niet.' Waar de Yondr-chief duidelijk in gelooft, is dat de toekomst van vergaderen ligt in het metaverse. 'Ik ben er absoluut zeker van dat hybride en remote samenwerken hét nummer 1 scenario wordt. Dank u Zoom, dank u Hangouts, dank u Teams dat jullie er waren tijdens de pandemie maar jullie tijd is binnenkort voorbij', lacht Van Leugenhagen. De grijns is echter gemeend. 'We kennen allemaal de beperkingen. Ik noem Teams altijd een tool voor éénrichtingscommunicatie. Zeker als je met tien of meer in een meeting zit, is het al snel lastig door technologische beperkingen. Je spreekt door elkaar, je kijkt nooit rechtstreeks in elkaar ogen enzovoort. In een virtuele omgeving los je dat al snel op: spatial audio, rechtstreeks oogcontact, kunnen wijzen naar elkaar, iemands aandacht vragen enzovoort. Dat zijn toch grote pluspunten: de eye tracking in de nieuwe VR-brillen zal zeker interessant worden', meent hij. Al erkent hij ook dat er nog wel wat werk aan de metaversewinkel is: interoperabiliteit (Horizon van Meta, Altspace van Microsoft, Roblox, Fortnite, ...), rekenkracht, voldoende VR/AR-brillen, zo goed mogelijke alternatieve toegang zonder bril enzovoort. Wanneer u de eerste brillen vergelijkt met nu ziet u een straffe evolutie. 'Met de Oculus Quest Pro en hopelijk die van Apple in januari zie je dat de evoluties snel gaan. Maar alles moet mee evolueren: niet alleen de rekenkracht, maar ook de connectiviteit. Dat gaat sowieso nog wat tijd kosten. Maar ik blijf het herhalen: dat zijn geen excuses om nu als bedrijf gewoon niks te doen en het metaverse te negeren.' 'In feite wordt het www zoals we dat kennen nu heruitgevonden in een 3D-versie. Of het dan ook met Web3-technologie ontwikkeld moet worden, dat is voor mij nog een andere discussie. Maar de shift is wel fundamenteel en kan je niet zomaar negeren', stelt Van Leugenhagen. 'Waarom denk je anders dat Microsoft Activision/Blizzard overneemt en in de eerste zinnen van het persbericht al stelt dat het hierin een bouwsteen ziet voor het metaverse?' 'En is het je trouwens al opgevallen dat dit een van de eerste keren is dat nieuwe technologie vanuit de consument start en van daaruit opgang maakt in bedrijven? Voordien is het traditioneel altijd zo geweest dat technologie vanuit een enterprise-omgeving mainstream werd. Opmerkelijk toch?', besluit Pieter Van Leugenhagen.