Met de wedstrijd wil Data News ICT-projecten en digitale projecten belonen die met succes (hoofdzakelijk) zijn afgerond en die zowel innovatief zijn in het gebruik van technologie als in de zakelijke aanpak. De wedstrijd staat open voor zowel de private als de publieke sector en voor zowel grote als kleine en middelgrote organisaties. Dit jaar viel het trouwens op dat er heel wat inzendingen kwamen vanuit de publieke sector en dat weerspiegelt zich ook in de uiteindelijke genomineerden.

De nadruk ligt op 'innovatie'; projecten die een echte meerwaarde bewijzen voor een bedrijf of organisatie dankzij slim gebruik van digitale technologie. Technologische innovatie is belangrijk, maar de impact op het bedrijf speelt ook een zeer belangrijke rol.

De redactie herleidde op basis van deze criteria de inzendingen tot een shortlist van vier genomineerden in twee categorieën: grote en kleinere projecten (wat budget en scope betreft). Zij kregen de kans om hun project voor te stellen aan de professionele en academische jury. De winnaars worden bekendgemaakt en in de bloemetjes gezet op het CIO of the Year evenement in de Brusselse Event Lounge op 21 november. We stellen de acht projecten graag even voor.

Categorie 'Large Projects'

Digital Mobile Radio Project (Ypto)

Ypto is de organisatie die IT-diensten levert aan NMBS-SNCB. Het project dat Ypto indiende is deel van het digitale transformatieplan om de operationele communicatie van de Belgische treinen te realiseren en werd afgewerkt terwijl Ypto ook het 'Sprite' outsourcingsprogramma met Tata Consultancy Services verzorgde. Het project draait rond de digitalisering en modernisering van de communicatietoestellen van het spoorpersoneel en was voor Ypto zeker geen evidentie. Ypto nam de telecommunicatieverantwoordelijkheden over van Infrabel sinds de splitsing van B-Holding. Die specifieke expertise was gloednieuw voor Ypto.

Concreet gaat het om een gloednieuw 'Digital Mobile Radio'-netwerk dat instaat voor de multi-site communicatie waarbij de analoge radio's vervangen zijn door digitale. "Dat betekent dat er nu twee personen tegelijk gebruik kunnen maken van dezelfde bandbreedte waar dat in het analoge tijdperk maar één persoon was. En toch moeten we nu minder licentievergoedingen aan het BIPT betalen voor de nodige frequenties", klonk het tijdens de jurymeeting. De nieuwe communicatie-oplossing werkt dan ook met 'talk groups' in plaats van kanalen. Het project kadert in een zesjarige raamovereenkomst die in december 2018 met TranzCom werd afgesloten, en maakt gebruik van Motorola-apparatuur. Met het project is een waarde gemoeid van 10,3 miljoen euro.

Security-as-a-Service (FOD Financiën & FOD Justitie)

Een lastenboek van liefst 193 pagina's: het bewijst dat het geen evidentie was om een beveiligingsoplossing te vinden die niet alleen de FOD Justitie en de FOD Financiën bedient maar die ook andere federale instellingen kan helpen. Uiteindelijk was het Proximus die het contract gegund kreeg.

Proximus stelde een dynamische Security-as-a-Service (SECaas) oplossing voor met een dienstencatalogus en een pay-per-user model. De bedoeling is dat elke federale overheidsdienst zo een cybersecuritydienst kan afnemen én van de nodige schaalvoordelen kan genieten die toch los staan van de andere federale diensten. Het project past ook binnen het bredere G-Cloudaanbod van onze overheid: onder meer het CCB en de Cybersecurity Coalition gaven de nodige input.

"We wilden vooral geen dozen meer kopen, maar een totaaloplossing 'by design': dat is waarom we onze teams samen gezet hebben en ook samen het project getrokken hebben", noteren we tijdens de presentatie voor de jury. Het gaat om een contract van 7 jaar, verdeeld over drie loten waarbij Toreon instaat voor de audit van de geleverde diensten. Tijdens de meeting horen we dat ook andere federale diensten aan het overwegen zijn om mee in te tekenen. Op dit ogenblik gaat het om 2 miljoen euro per jaar voor zowel de FOD Financiën als de FOD Justitie, "maar als ook de andere diensten intekenen kan dit het grootste securitycontract van België worden", klinkt het nog. In mei 2018 gebeurde de toewijzing. De acceptatietesten werden in januari van dit jaar uitgevoerd.

KUBE (Isabel Group)

Dit project is een buitenbeentje in de wedstrijd. Projecten moeten ingediend worden door de eindklant, maar in dit geval zijn de eindklanten van het project ook de aandeelhouders van Isabel: het zijn de vier Belgische grootbanken die gebruik gaan maken van het platform dat Isabel ontwikkelt. KUBE staat voor 'Know Your Customer Utility for Banks and Enterprises'. Het is een online platform voor financiële instellingen en organisaties die onderling data uitwisselen die in het wereldje gekend staat als het 'Know Your Customer' (KYC) proces. Het is de data die banken bijvoorbeeld vergaren om de identiteit van hun nieuwe klanten te verifiëren: het 'onboarding' proces zeg maar. "Bij alle banken krijgt u dezelfde vragen, maar de vorm is anders. De berekening van de risicoscore is en blijft voor de banken zelf: dit project maakt mogelijk dat u na één keer onboarden bij een bank die info kan delen met andere banken", horen we tijdens de presentatie.

Innovatief én tegelijkertijd erg opmerkelijk: de verificatie van de gegevens wordt weggeschreven in een blockchain. Maar de eigenlijke persoonsdata blijft bij de bank, wordt in één adem benadrukt.

In 2017 startte een eerste proof-of-concept om uit te vissen of blockchain wel de geschikte technologie was. In januari werd met een eerste piloot gestart. Tijdens de jurering bleek wel dat het project nog niet helemaal rond is en pas in 2020 opgeleverd wordt: iets wat uiteraard flinke impact heeft op het criterium 'Implementatie en oplevering'.

LBLOD (Vlaams Agentschap Binnenlands Bestuur)

In het project Lokale Besluiten als Gelinkte (Open) Data - kortweg LBLOD - creëerde het Vlaamse Agentschap Binnenlands Bestuur samen met lokale besturen een nieuw ecosysteem om gegevens te delen tussen overheden en (private) hergebruikers van deze data.

Dagelijks neemt ergens in Vlaanderen een burgemeester, een College van Burgemeester en Schepenen of een gemeenteraad beslissingen. Bijvoorbeeld over hoeveel belastingen u moet betalen, wanneer een straat afgesloten is door een wielerwedstrijd, wie aangesteld is als een mandataris of welke parkeermaatregelen en - tarieven gelden op een bepaalde plaats. Deze beslissingen worden neergeschreven in authentieke besluiten. Alleen is het niet altijd evident om deze data en informatie vlot terug te vinden en te hergebruiken in andere applicaties, databanken of op websites. Dit project wil met 'Linked data' de gegevens vlotter laten doorstromen zonder extra werklast bij lokale besturen: een methode om data te publiceren en daarbij ook de betekenis (semantiek) ervan vast te leggen. Lokale besturen maken zo hun besluiten op en publiceren in één beweging de automatisch gegenereerde html, verrijkt met RDFa. Sneller, beter hergebruik, meer efficiëntie en standaardisatie zijn enkele kernwoorden.

Op dit moment bespaarden 130 besturen op die manier samen al 67 dagen aan inputtijd omdat 8.055 mandaten uit notulen werd geoogst. "Stilaan schakelen meer en meer lokale besturen over naar het gelinkt publiceren van hun besluiten", noteren we nog tijdens de presentatie. Daarnaast is het ook de bedoeling om meer en meer gegevens verder te ontsluiten. Het totale budget van het project bedraagt 2,5 miljoen euro. "Op vier jaar is dit terugverdiend", horen we nog.

Categorie 'Small Projects'

Hillshades en Skyview (Informatie Vlaanderen)

Het digitaal hoogtemodel is een zeer gedetailleerde topografische opname van heel Vlaanderen. Daarvoor wordt gebruikgemaakt van metingen met laserpulsen vanuit een vliegtuig. Op basis van deze gegevens is het mogelijk om een grote variatie aan topografische modellen, producten of beelden op te bouwen (DTM), alsook oppervlaktemodellen van o.a. gebouwen, vegetatie en markante objecten (DSM). De hoge resolutie topografische gegevens zijn dan ook een belangrijke bron van informatie voor het onderzoek en het beheer van archeologische en cultuurhistorische relicten en landschappen.

Het bewerken van de ruwe meetdata tot bruikbare beelden is een tijdrovende en technische klus. Daarom werden via een samenwerking tussen Informatie Vlaanderen en het Agentschap Onroerend Erfgoed twee kant-en-klare innovatieve verwerkingen gemaakt. Het gaat enerzijds om een zogenaamde 'multidirectionial hillshade', anderzijds om een 'skyview factor' (SVF) verwerking. Deze twee kaarten, die beiden een resolutie hebben van 0,25 vierkante meter, tonen de topografie van geheel Vlaanderen in een zeer hoge mate van detail.

Hillshades en Skyview (Informatie Vlaanderen)

De datasets worden via webdiensten verspreid en staan online ter beschikking via Geopunt en het geoportaal Onroerend Erfgoed, voor uiteenlopend gebruik. De Vlaamse Milieumaatschappij test bijvoorbeeld AI op deze datasets voor het waterbeheer van grachten. Het Vlaams Energieagentschap ontwikkelde dan weer de 'zonnekaart' die voor elke woning in Vlaanderen laat zien hoeveel zonnepotentieel het dak heeft.

Mobile app (TEC)

Een nieuwe native iOS-app, een native Android-app en een backoffice in PHP/Laravel: dat is in een notendop het project dat de Waalse vervoersmaatschappij TEC - het equivalent van De Lijn in Vlaanderen - indiende. Tapptic tekende voor de ontwikkeling van de app die kadert in een breder 'Go Digital' programma van TEC. Tapptic moest bovenal voor een gebruiksvriendelijke ervaring zorgen voor met name de frequente reizigers die quasi dagelijks beroep doen op het openbaar vervoer. Niet uitsluitend de bussen van TEC trouwens: ook de bus-, metro- en treindienstregelingen van de MIVB (Brussel), De Lijn (Vlaanderen) en de NMBS worden mee verwerkt in de app. Een route uitstippelen van pakweg Namen naar Oostende mag dus geen probleem zijn.

Mobile app (TEC) © BELGA

De app wordt nog verder uitgebreid met extra functionaliteit, maar real-time data en een ingenieus notificatiesysteem zitten al ingebouwd. Ook een gedetailleerde opzoeking op een specifieke buslijn is geen probleem: om bijvoorbeeld uit te dokteren waar de volgende bus op die lijn zich bevindt en hoe lang het zal duren vooraleer de dichtstbijzijnde halte bediend wordt. De app zet verder in op eenvoud met slechts drie menu's in de balk: eentje voor de kaart en zoekopdrachten, een tweede voor de geschiedenis, en een derde voor de instellingen. "De applicatie werd sinds de lancering enkele maanden geleden al meer dan 200.000 keer gedownload en telt meer dan 100.000 actieve maandelijkse gebruikers. Dat is voor ons een succes", hoorde de jury.

Marketing automation voor MuseumPASSmusées (Publiq)

In september 2018 werd de museumpas gelanceerd als instrument om museumbezoek te stimuleren. De museumpas is een abonnementsformule voor musea: met één pas kan de eigenaar nu al meer dan 160 Belgische musea bezoeken. De museumpas is meteen het eerste cultuurmarketingprogramma waarvoor organisaties uit Vlaanderen, Brussel en Wallonië samenwerken. Het project introduceert een nieuw inkomstenmodel voor cultuurorganisaties én is ICT-gebaseerd. Dat betekent dat er continu en efficiënt data gegenereerd wordt die via slimme marketing het museumbezoek stimuleert.

Marketing automation voor MuseumPASSmusées (Publiq) © AFP

Een marketing automation plan zet in op activatie van een museumpas én op retentie. In de loop van het jaar waarin het abonnement geldig is, zijn er bijvoorbeeld verschillende 'tussendoelen' oftewel 'building blocks' waarop via marketing automation gewerkt wordt. Voor elk building block werd een flow uitgewerkt die bestaat uit een reeks van e-mails die al dan niet verstuurd worden op basis van transactionele gebruikersdata en contextgebonden factoren. Statik tekende voor de ontwikkeling van een eerste piloot. De motor van de oplossing is Apache Airflow met verder ook gebruik van Google Cloud en Data Studio en Python voor de scripting. Een klein project qua uitgaven (39.484 euro om precies te zijn, naast 127 euro recurrente kosten per maand), maar mét aantoonbaar resultaat. "Minstens 2.500 van de abonnementen die in september hernieuwd werden, waren rechtstreeks getriggerd door een e-mail van de automation-oplossing", klonk het tijdens de jurering.

Route 1700 (DP World Antwerp)

DP World Antwerp is een zogenaamd containeroverslagbedrijf in de haven van Antwerpen. Als onderdeel van de DP World groep baat DP World Antwerp de Antwerp Gateway terminal aan het Deurganckdok uit. Route 1700 is een app (zowel iOS als Android) die het bedrijf samen met The Reference, Ferrologic, Software AG en Microsoft (Azure) ontwikkelde om de truckers en dispatchers efficiënter te laten communiceren.

Route 1700 (DP World Antwerp) © BELGA

In de app - de 1700 in Route 1700 verwijst overigens naar kaai 1700 - wordt de volledige flow op de containerterminal gedigitaliseerd. De app toont truckers letterlijk de te volgen weg op de terminal en bevordert de efficiëntie voor zowel de bestuurders als de terminal-operatoren. De app is sinds de zomer actief en wordt momenteel door 100 à 150 truckers per dag gebruikt, maar de adoptie groeit stelselmatig. In het voortraject van de app werden de eindgebruikers - truckers en dispatchers - nadrukkelijk betrokken. In de app worden data analytics in real time ingezet om de trucker te helpen in de stappen die hij moet doorlopen op de terminal. "Zonder de app moet een chauffeur ook manuele handelingen doen, waarvoor hij fysiek moet uitstappen om bijvoorbeeld ergens in te checken. Ook de toegangscontrole verloopt nu veel efficiënter", waren de sterke punten die de jury noteerde.

Ook de verplichte veiligheidsinstructies worden via de app gepusht, wat opnieuw administratieve vereenvoudiging betekent en de wachttijd voor de chauffeur op de terminal reduceert.