Alle laptops in deze test, op die van HP na, zijn voorzien van de nieuwste, zevende-generatie mobiele processoren met Intel's Kaby Lake-technologie. Beide HP's hebben nog een zesde-generatie Skylake-system-on-chip (soc) omdat de apparaten met de nieuwste chips niet tijdig leverbaar waren voor deze test. Wanneer u dit leest, zou dat ondertussen wel het geval moeten zijn. Uit onze benchmarks blijkt in elk geval dat Intel's nieuwste generatie soc het zowel inzake autonomie als qua prestaties een pak beter doet dan zijn voorganger. Bent u op zoek naar een nieuwe laptop, dan geeft u best de voorkeur aan een exemplaar van de Kaby Lake-generatie. Voor zakelijke gebruikers is het wel nuttig om weten dat de zevende generatie Intel Kaby Lake-processoren niet langer gebruikt kunnen worden met oudere Windows-versies. Een downgrade naar bijvoorbeeld Windows 7 is met deze cpu's niet mogelijk.
...

Alle laptops in deze test, op die van HP na, zijn voorzien van de nieuwste, zevende-generatie mobiele processoren met Intel's Kaby Lake-technologie. Beide HP's hebben nog een zesde-generatie Skylake-system-on-chip (soc) omdat de apparaten met de nieuwste chips niet tijdig leverbaar waren voor deze test. Wanneer u dit leest, zou dat ondertussen wel het geval moeten zijn. Uit onze benchmarks blijkt in elk geval dat Intel's nieuwste generatie soc het zowel inzake autonomie als qua prestaties een pak beter doet dan zijn voorganger. Bent u op zoek naar een nieuwe laptop, dan geeft u best de voorkeur aan een exemplaar van de Kaby Lake-generatie. Voor zakelijke gebruikers is het wel nuttig om weten dat de zevende generatie Intel Kaby Lake-processoren niet langer gebruikt kunnen worden met oudere Windows-versies. Een downgrade naar bijvoorbeeld Windows 7 is met deze cpu's niet mogelijk. We testen de laptops zoals geleverd maar voerden vooraf wel alle updates voor Windows 10 en eventuele drivers uit. De prestaties meten we met behulp van UL Futuremark PCMark 8. Dit benchmarkprogramma gebruikt verschillende belastingscenario's op basis van populaire applicaties (thuis, creatief en zakelijk, alsook schijfprestaties). De grafische prestatie meten we met Futuremark 3DMark Professional Edition 1.x. Ook deze benchmark gebruikt verschillende belastingscenario's gebaseerd op echte video- en game-fragmenten. Uit de verschillende benchmarkcijfers berekenen we een gewogen prestatiescore op 100 punten, met de volgende wegingen: PCMark Work Score 20 % ; PCMark Creative Score 10 % ; PCMark harde schijfprestaties 25 % ; 3DMark Professional Cloud Gate (DirectX 11 feature level 10) 10 % ; 3DMark Professional Skydrive (DX11 'mainstream') 5 % ; 3D Mark Professional Ice Storm Extreme (DX11 feature level 9) 5 % ; autonomie (berekend met PCMark Work Battery Score) 20 % ; en het gewicht 5 %. Op basis van deze gewogen prestatiescore berekenen we een eveneens gewogen prijs-kwaliteitscore op 100 punten, waarin de prestaties voor 80 % en de prijs voor 20 % meetellen. Alle testresultaten, de testscores, de adviesprijzen en de technische productinformatie vindt u in de Excel-tabel op onze website. We ontvingen twee laptops van Dell : de XPS 13 9365, een kleine 2-in-1, en de Precision 5520, een compact mobiel werkstation. De XPS 13 is volgens Dell 's werelds kleinste laptop met een 360 graden draaiend aanraakscherm. In vergelijking met de andere 2-in-1's in deze test is de XPS 13 effectief het kleinst. Wel is het toestel iets zwaarder dan de bijna even compacte HP Elitebook Folio G1 en Toshiba Portégé X20 W. Het 2-in-1 scherm van de Dell loopt op enkele millimeters na door tot aan de stevige metalen schermrand. Dat bijna-randloze schermdesign, door Dell 'InfinityEdge' gedoopt, is vooral in de tablet- en tent-modussen extra opvallend; video's lijken bijvoorbeeld te 'zweven' boven de tablet. Het scherm draait rond twee stalen, met aluminium bedekte scharnieren. Dit oogt minder spectaculair dan het horlogebandscharnier van Lenovo, maar voelt even stevig aan. De algemene bouwkwaliteit oogt trouwens erg duurzaam. De kast is gemaakt van cnc-gefreesd aluminium, met koolstofvezelaccenten en een Corning Gorilla Glass NBT-bedekking van het aanraakscherm. Wij testten de goedkopere uitvoering met full hd-scherm, maar de XPS 13 is ook verkrijgbaar met een 4K-display. De door ons geteste variant had een Intel Core i7-7Y75 cpu, 8 GB ram en 256 GG ssd. Er zitten maar twee usb-poorten op de XPS 13 en die zijn van het compacte type-c. Eén ervan converteert u met behulp van een meegeleverde adapter in een gewone usb 3.0 type-a poort. De andere heeft 40 Gbit/s Thunderbolt 3-functionaliteit en tovert u met een adapter bijvoorbeeld om in een DisplayPort-videopoort. U kan hem ook via een dock of doorluskabel gebruiken om tot zes willekeurige randapparaten aan te sluiten, waaronder tot twee 4K-schermen. Apart is een stylus verkrijgbaar. De vingerafdruklezer, die geïntegreerd is in het aanraakvlak, is compatibel met Windows 10 Hello. De onderkant van deze kleine 2-in-1 wordt bij intensief gebruik opvallend warm, ondanks de ingebouwde thermische sensoren die de prestaties automatisch afstemmen op de warmtedetectie. De Precision 5520 is een werkstation in de vorm van een klassieke, weliswaar erg platte, 15,6-inch laptop. Ook hiervan beweert Dell dat het 's werelds lichtste en kleinste mobiele werkstation is. Het gewicht van 1,78 kg valt in elk geval behoorlijk mee, ook al gezien de uitrusting, die grotendeels vrij te kiezen is. Wij testten de uitvoering met Intel Core i5-7300HQ, een begin 2017 gelanceerde quad-core cpu van de Kaby Lake-generatie. Ook aan boord: 8 GB ddr4-2400 ram (maximaal 32 GB ram), 512 GB ssd en een full hd Dell UltraSharp ips-scherm zonder aanraakfunctie, maar met een zeer dunne rand, vergelijkbaar met het InfinityEdge-scherm van de XPS 13. Dit mobiele werkstation bestaat ook in een duurdere uitvoering met 4K-scherm. Naast de in de cpu geïntegreerde Intel HD Graphics 630 gpu heeft de Precision als extra een krachtige Nvidia Quadro M1200 gpu met 4 GB gddr5 vram. Om de accu te sparen, wordt standaard de Intel Graphics-gpu gebruikt. Via een app kan u voor specifieke programma's de Nvidia-gpu activeren. Het is bovendien mogelijk die permanent voor alle programma's in te schakelen. De juiste Nvidia-videodriver is overigens nog niet actief wanneer het toestel uit de doos komt. Die moet u manueel installeren, want de Dell Update-software haalt de correcte driver om een of andere reden niet zelf binnen. Omwille van de grotere kast heeft de Precision meer aansluitingen dan de XPS 13, bijvoorbeeld twee type-a usb 3.0-poorten en een volwaardige hdmi-uitgang. Thunderbolt 3 is ook van de partij. PRESTATIESCORE : 57/100 (XPS 13) ; 58/100 (PRECISION 5520 MET INTEL HD GRAPHICS) ; 66/100 (PRECISION 5520 MET NVIDIA GRAPHICS) Fujitsu stuurde twee Lifebooks in voor deze test, een 2-in-1 model uit de P-serie en een compacte laptop uit de U-serie. Beide apparaten zijn vervaardigd uit stevig maar flexibel magnesium en hebben een 12,5-inch scherm. Ze meten en wegen ongeveer hetzelfde (maximaal gewicht is 1,3 kg, afhankelijk van de precieze uitrusting). Uiterlijk ziet u niet meteen verschillen maar het aanraakscherm van de Tablet Lifebook P727 draait 360 graden rond twee metalen, met kunststof bezette scharnieren. Het aanraakscherm van de Notebook Lifebook U727 draait slechts 180 graden en kan helemaal plat op een werkblad worden gelegd. U kan deze laptops als bedrijf naar wens laten samenstellen met meer opties dan we hier kunnen opsommen. In de tabel geven we enkele voorbeelden. De Lifebooks delen bovendien allemaal dezelfde voeding(en), waarvan Fujitsu diverse types kan leveren. Ze gebruiken wel nog geen universele usb type-c voedingen zoals het geval is bij sommige andere fabrikanten in deze test (Dell, Lenovo, HP). Dat biedt nog meer flexibiliteit. Fujitsu garandeert vijf jaar leverbaarheid van onderdelen voor zijn zakelijke laptops nadat ze uit productie worden genomen. In een zakelijke omgeving is dat best interessant. Op beide Fujitsu-laptops zit er rechts in de palmsteun een kleine PalmVein-sensor in plaats van een vingerafdruksensor. Die biedt volgens Fujitsu een veiligere vorm van authenticatie dan een vingerafdruksensor. Bovendien werkt het contactloos: na registratie van de kenmerken van uw handpalm, volstaat het om die boven de sensor te houden om de laptop te ontsluiten. Windows Hello ondersteunt de Fujitsu PalmSecure-technologie echter (nog) niet. U stelt de authenticatie in via de meegeleverde Fujitsu Workplace Protect-applicatie, die intussen ook correct werkt met de nieuwste Windows-versie. Het patroon van uw handpalm kan u voor bijkomende beveiliging ook op een smartcard bewaren (tweevoudige authenticatie). Beide apparaten zijn uitgerust met Intel Core i7-7600U-processoren van zevende generatie en maximaal 16 GB ddr4-2133 sdram in één sleuf. In het erg compacte chassis slaagden de ingenieurs van Fujitsu er toch in om een vga-aansluiting te monteren, naast een volwaardige hdmi-uitgang voor de 2-in-1 en een DisplayPort-uitgang in de notebook. (In de praktijk kan de klant dit zelf kiezen.) Daarnaast hebben deze draagbare computers nog twee type-a en één type-c usb 3.1-poorten. Kers op de taart is een geïntegreerde gigabit-ethernetpoort ; bij alle andere geteste laptops moet u hiervoor een aparte usb-adapter gebruiken. De Tablet Lifebook P727 heeft een opvallend goed autonomie. Bij Fujitsu kan u de accu's zelf vervangen; bij geen van de andere geteste laptops is dit nog mogelijk. PRESTATIESCORE : 52/100 (P727) ; 52/100 (U727) HP stuurde twee EliteBooks in, de Folio G1, een 2-in-1 met 12,5-inch aanraakscherm, en de 1040 G3 Notebook PC, een compacte traditionele laptop met 14-inch aanraakscherm. Beiden hebben een stijlvol zilverkleurig chassis, vervaardigd uit stevig cnc-gefreesd aluminium. Ze doorstaan allebei de MIL-STD 810G valtest en andere duurzaamheidstesten van die Amerikaanse standaard, zoals excessieve vibraties, insijpelen van stof of werking bij extreme temperaturen. Deze laptops hebben nog een zesde generatie Skylake-cpu omdat de versies met zevende generatie Intel Kaby Lake-processor niet klaar waren toen we de test uitvoerden. Verwacht lichtjes betere prestaties met een Kaby Lake-cpu, vooral omwille van de beter presterende geïntegreerde Intel Graphics. De Folio G1 is bijna, maar niet helemaal, even compact als de Dell XPS 13. Het is wel nipt de lichtste 2-in-1 in deze test. De door ons getest versie had een 4K-aanraakscherm, dat 360 graden rond twee metalen, met blinkend aluminium afgewerkte scharnieren draait. Het werkgeheugen van 8 GB is op de hoofdkaart gesoldeerd en dus niet verder uit te breiden. Standaard is een ssd van 512 GB ingebouwd, waarvan nog bijna 390 GB vrij is. Eén van de twee type-c usb 3.1-poorten ondersteunt Thunderbolt. Behalve een 3,5mm audio-uitgang heeft deze 2-in-1 verder geen poorten. De ir-camera met twee microfoons kan worden gebruikt voor gezichtsherkenning, ook in combinatie met Windows Hello. De Elitebook 1040 G3 Notebook PC is een compacte, 1,4 kg lichte klassieke laptop met 14-inch full hd-aanraakscherm, 16 GB ram en 512 GB ssd, met nog 391 GB vrije ruimte. Het grotere chassis biedt plaats aan verschillende poorten, waaronder een volwaardige hdmi-uitgang, drie usb 3.0-poorten (waarvan één type-c) en een smartcard-reader. Authenticatie is verder mogelijk via de vingerafdruksensor die zich naast het ClickPad-aanraakvlak in de brede polssteun bevindt. In het aanraakvlak is een nfc-sensor geïntegreerd. Het verlichte toetsenbord is bestand tegen lekken en heeft zelfs een gootje om gemorst vocht af te voeren. PRESTATIESCORE : 50/100 (FOLIO G1) ; 53/100 (1040 G3) De Lenovo Yoga 910 heeft het intussen bekende horlogebandscharnier dat toelaat om deze 2-in-1 laptop in vier verschillende standen te gebruiken. Dit stevige scharnier loopt door over de volle lengte van het scherm en bevat meer dan achthonderd stalen en aluminium onderdelen. Er bestaan wel meer 2-in-1 laptop's met een scherm dat 360 graden draait, maar geen met een vergelijkbaar scharnier dat de uitgeoefende drukkracht bij het draaien van het scherm netjes over de volle lengte verdeelt. Deze erg compacte en dunne 2-in-1 is nog 0,5 mm dunner dan zijn voorganger, de Yoga 900. Het toestel heeft een stevige aluminium kast uit één stuk, die verkrijgbaar is in drie verschillende kleuren. Wij ontvingen een stijlvol champagnekleurig exemplaar dat voorzien is van een 13,3-inch qhd+ ips-aanraakscherm met een resolutie van 3200 x 1800 pixels. Dezelfde laptop is ook beschikbaar met fhd-aanraakscherm en kost dan 250 euro minder (excl. btw). De voor ons storende gele schijn van het qhd+-scherm, die we eerder bij de Yoga 900 opmerkten, is ook bij deze Yoga 910 aanwezig. We mogen er dus op vertrouwen dat de opvolger hetzelfde ips-paneel gebruikt. Een instelling om het wit witter te maken, hebben we echter niet gevonden. Voor de rest is de schermkwaliteit goed. Behalve een 3,5mm-audiojack heeft deze 2-in-1 maar drie usb-poorten, waarvan eentje dienst doet als laadpoort. De stroomaansluiting is veel compacter dan bij de Yoga 900 het geval was, waarmee ons belangrijkste punt van kritiek op het design van deze 2-in-1 vervalt. Lenovo kwam een tijdje geleden negatief in het nieuws omwille van de massa's overbodige software die het ongevraagd op al zijn computers installeerde. Het bedrijf heeft blijkbaar geleerd van de ophef die dit veroorzaakte, want de Yoga 910 is vrij van dit alles. Dit is eerder een update dan een radicale vernieuwing van zijn voorganger de Yoga 900. De prestaties van het nieuwe model zijn ongeveer dezelfde als die van het oude. PRESTATIESCORE : 57/100 Toshiba's Portégé X20W-D 2-in-1 is bijna even compact als de al erg kleine Dell XPS 13 en HP Elitebook Folio G1. Het apparaat weegt slechts 1,1 kg, vergelijkbaar met het gewicht van de HP 2-in-1. Dat lage gewicht is mee te verklaren doordat het chassis vooral gemaakt is van lichte kunststof. De twee schermscharnieren die toelaten om het scherm 360 graden te draaien, zijn wel van metaal. De schermdiagonaal is slechts 12,5 inch, waardoor er opvallende brede stroken plastic boven en onder het full hd ips-aanraakscherm zitten. Sommigen zullen dit misschien storend vinden. Het aanraakscherm is verstevigd met Corning Gorilla Glass 4. Deze Portégé wordt aangedreven door een Intel Core i5-7200U van zevende generatie, aangevuld met 8 GB niet-uitbreidbare lpddr3-1600 werkgeheugen en 128 GB ssd. Er bestaat ook een versie met 256 GB ssd. Een Wacom- en Windows Ink-compatibele aes-stylus is standaard meegeleverd. De ir-camera met twee microfoons kan worden gebruikt voor gezichtsherkenning, ook in combinatie met Windows Hello. Daarnaast is nog een vingerafdruksensor verwerkt in het Toshiba SecurePad-aanraakvlak. Deze Toshiba scoort erg goed in de benchmarks en dat voor een relatief lage prijs. PRESTATIESCORE : 60/100 Het erg compacte Dell Precision 5520 werkstation presteert logischerwijze het beste. Zoekt u een relatief kleine maar erg snelle laptop, dan biedt dit toestel veel waar voor zijn geld. Van de 2-in-1's biedt de Toshiba Portégé de beste prestaties voor een erg scherpe prijs. De Fujitsu Tablet Lifebook heeft dan weer een opvallend lange autonomie, in ruil voor iets mindere prestaties. De 2-in-1's van Dell en Lenovo presteren gewoon goed. Bij de traditionele laptops is er weinig verschil inzake prestaties of prijs en laat u zich wellicht door andere criteria leiden, bijvoorbeeld de hoge configureerbaarheid en lange hardware-ondersteuning die Fujitsu biedt, of de stevige afwerking bij HP. OP ONZE WEBSITE HTTP : //DATANEWS.KNACK.BE/NOTEBOOKS2017 VINDT U EEN REKENBLAD MET UITGEBREIDE PRODUCTINFORMATIE EN TESTSCORES. Jozef Schildermans