Voor het 22ste jaar op rij organiseerden Harvey Nash en KPMG een grootschalig onderzoek naar IT-leiderschap. In de bevindingen voor 2020 weegt het effect van de coronacrisis merkbaar door. De onderzoekers ondervroegen 4.200 CIO's uit 108 landen, die gecombineerd beslissen over een IT-budget van ruim 250 miljard dollar. De bevraging vond plaats in twee rondes: één eind 2019 net voor de uitbraak van de pandemie, de tweede tussen juni en augustus.
...

Voor het 22ste jaar op rij organiseerden Harvey Nash en KPMG een grootschalig onderzoek naar IT-leiderschap. In de bevindingen voor 2020 weegt het effect van de coronacrisis merkbaar door. De onderzoekers ondervroegen 4.200 CIO's uit 108 landen, die gecombineerd beslissen over een IT-budget van ruim 250 miljard dollar. De bevraging vond plaats in twee rondes: één eind 2019 net voor de uitbraak van de pandemie, de tweede tussen juni en augustus. Toen de coronacrisis zich liet voelen, investeerden de meeste bedrijven extra in IT, zo blijkt. Volgens het onderzoek van Harvey Nash en KPMG gaven de CIO's in drie maanden tijd meer uit dan hun jaarlijkse budgetverhoging. Ze deden dat voornamelijk via investeringen in thuiswerk, om zo de operationele efficiëntie en de klantenervaring op peil te houden. Dat thuiswerk vroeg immers instant investeringen in toestellen, toepassingen en beveiliging. Met name dat laatste element bleek belangrijk. Een kwart van de CIO's kreeg sinds de start van de pandemie met meer cyberaanvallen te maken. Het ging daarbij voornamelijk om phishing. Het cijfer suggereert dat cybercriminelen in de thuiswerker een nieuw doelwit hebben gevonden. "De onverwachte en ongeplande toename van investeringen in technologie ging gepaard met een grote verandering in de manier waarop organisaties werken", zegt Ronny Lommelen, managing director bij Harvey Nash Belgium. "De voorbije zes maanden zagen we meer organisatorische verandering dan anders in tien jaar." De vraag is of die plotse omschakeling naar thuiswerk op lange termijn bijdraagt aan het succes van een onderneming. "Dat zal afhangen van de manier waarop organisaties met hun medewerkers en hun cultuur omspringen", denkt Lommelen. De snelle en abrupte verandering in de manier van werken leidt wereldwijd tot bezorgdheid. Negen op tien van de bevraagde CIO's maakt zich zorgen over de geestelijke gezondheid van het team. Meer nog, bijna zeven op tien CIO's hebben intussen actie ondernomen. Ze hebben programma's opgestart die zich specifiek richten op de ondersteuning van de medewerkers tijdens de periode waarin coronamaatregelen gelden, nu ze verplicht thuis moeten werken en fysieke ontmoetingen plaats ruimen voor videoconferenties. Die extra ondersteuning is niet onbelangrijk, want bedrijven moeten ook tijdens de pandemie nadenken over hoe ze medewerkers aantrekken en aan boord houden. "We leven in een wereld waar het begrip 'locatie' is opgeheven", zegt Ronny Lommelen. "De keukentafel fungeert nu ook als kantoor. Nu blijkt dat de CIO bezorgd is over de geestelijke gezondheid van zijn medewerkers, zullen organisaties hun aanbod moeten herformuleren om het talent aan te trekken en te behouden dat ze nodig hebben." Werklocatie en werken vanop afstand behoren intussen tot de belangrijkste factoren voor het aantrekken en behouden van talent, staat in de studie. In België blijven enterprise-architecten en securityspecialisten de IT-vacatures die zich het moeilijkst laten invullen, naast technische IT-architecten, specialisten op het vlak van IT-strategie en analisten. Wereldwijd is er vooral een tekort aan IT'ers met securitykennis. Trouwens, volgens de bevraagde CIO's blijft thuiswerk gangbaar, ook straks, wanneer de pandemie eenmaal bedwongen is. Tijdens de crisis liet wereldwijd 95% van de CIO's een aanzienlijk deel van de IT-medewerkers thuis werken. Zowat de helft van de CIO's verwacht dat de helft van de medewerkers dat ook na de crisis verder blijft doen. Door die nieuwe manier van werken is volgens de CIO's de samenwerking tussen business en IT sterk toegenomen. Meer nog, ruim vier op tien CIO's stelt dat er binnen de IT-afdeling een inclusieve cultuur is gegroeid. Specifiek voor België wijst de studie van Harvey Nash en KPMG op een toenemende digitale kloof. De crisis vergroot de discrepantie tussen bedrijven die hun strategie met technologie aandrijven en zij die dat niet doen. "De pandemie versterkt die trend", zegt Anthony Van De Ven, partner technology advisory bij KPMG Belgium, "want de crisis versnelt de digitale transformatie." Wie al mee is met de digitale trein, wint aan snelheid en vergroot zijn voorsprong. "Tegelijk blijven de prioriteiten van de bedrijfsleiding dezelfde als voor de crisis", geeft Van De Ven aan. "De operationele efficiëntie en de betrokkenheid van de klant verbeteren." Dat blijven voor de CIO's de belangrijkste doelstellingen. Digitale leiders - bedrijven die strategisch inzetten op digitalisering - hadden tijdens de coronacrisis meer kans dan niet-digitale leiders om bijkomende investeringen in IT te doen. In België waren die investeringen onder meer gericht op kleinschalige implementaties van artificiële intelligentie en machine learning (45%), cloudsoftware (36%), intelligente automatisering (27%) en distributed cloud (18%). Algemeen zijn na de veiligheid en privacy (51%) voornamelijk de klantenervaring en -betrokkenheid (49%), naast infrastructuur en cloud de belangrijkste investeringsdomeinen. En hoewel de uitgaven tijdens de crisis toenamen, geeft het onderzoek aan dat die inspanningen niet duurzaam zijn. De technologiebudgetten voor het komende jaar komen extra onder druk. Voor de crisis verwachtte ongeveer de helft van de CIO's dat hun budget het komende jaar zou toenemen. Tijdens de pandemie dacht maar 38% daar nog zo over. "Snel en slagvaardig handelen blijft noodzakelijk om te overleven en als bedrijf in de nieuwe realiteit te groeien", aldus nog Anthony Van De Ven. "De focus van de CIO zal daarbij moeten liggen op het vergroten van de organisatorische wendbaarheid en het inbedden van het digitale denken in het DNA van de organisatie." Door de crisis zijn de prioriteiten van de CIO enigszins verschoven. Waar workforce enablement voorheen eerder gemiddeld scoorde op de prioriteitenlijst van de CIO, heeft de massale overstap op thuiswerk het onderwerp een pak hoger op de agenda gebracht. Tegelijk geeft de helft van de Belgische CIO's aan dat de crisis de digitale transformatie van de onderneming en de bijhorende adoptie van nieuwe technologieën (zoals artificiële intelligentie, machine learning en blockchain) permanent hebben versneld. De grote winnaar van de crisis blijkt echter de markt voor cloudsoftware. Sinds de start van de crisis is het aantal grootschalige implementaties van SaaS in ons land bijna verdubbeld.