De geschiedenis van Zenitel gaat terug tot de tijd van koning Leopold II. In de kantoren hangen foto's van prestigieuze projecten. Maar sinds de telecomcrash is het 107-jarige bedrijf, dat vroeger SAIT-RadioHolland heette, op zoek naar een tweede adem. De 100 miljoen euro verwachte omzet voor 2007 betekent een bevestiging van de jarenlange krimptrend. In 2000, na de fusie met het Noorse Stento, was de omzet nog 400 miljoen euro.
...

De geschiedenis van Zenitel gaat terug tot de tijd van koning Leopold II. In de kantoren hangen foto's van prestigieuze projecten. Maar sinds de telecomcrash is het 107-jarige bedrijf, dat vroeger SAIT-RadioHolland heette, op zoek naar een tweede adem. De 100 miljoen euro verwachte omzet voor 2007 betekent een bevestiging van de jarenlange krimptrend. In 2000, na de fusie met het Noorse Stento, was de omzet nog 400 miljoen euro. Twee ceo's hebben al geprobeerd het tij te keren. Patrick De Groote verkocht vanaf 1999 een gamma - vooral maritieme - activiteiten en verkleinde de schuldenberg. Maar ondanks de scherpere focus stapelden de verliezen zich op. Zijn opvolger Erik Hoving, een voormalig A.D. Littleconsultant die aangebracht werd door onafhankelijk bestuurder Duco Sickinghe, zette de stroomlijning voort. Zenitel heeft nu nog drie activiteiten: de intercomsystemen rond het Noorse Stento, de projectbusiness voor draadloze communicatie van het voormalige SAIT, en de uitbating van digitale radionetwerken in België, Nederland en de Nederlandse Antillen. Het eerste semester van 2007 eindigde niettemin met een courante negatieve operationele bedrijfskasstroom van 1,2 miljoen euro en een nettoverlies van 4,7 miljoen euro. Nog eens een twintigtal jobs ging voor de bijl. Positief was wel dat Zenitel bij bestaande en nieuwe aandeelhouders 19,8 miljoen euro vers kapitaal wist op te halen, met daar bovenop een lening van Ethias van 5 miljoen euro over zeven jaar. Erik Hoving vertrok in december. Het is nu aan Eugene Beckers (54) om dat geld te gebruiken voor groei. Voor de eerste keer praat hij met de pers. "Telecommunicatie is heel winstgevend. Beveiliging ook. We krijgen er meer en meer mee te maken. Zenitel zit op het snijpunt tussen de twee. Daar moét iets moois uit komen. Maar het is inderdaad een uitdaging om dat naar boven te halen", zegt Eugene Beckers, die met zijn telecomachtergrond onder meer Duco Sickinghe (Telenet) en voormalig Telindustopman Eric Van Zele kende in de raad van bestuur van Zenitel. Bij Zenitel vertrekt Eugene Beckers vanuit de strategie van zijn voorganger. "Daarin moeten we nog iets verder gaan. Focus is niet zozeer zeggen wat je gaat doen, maar zeggen wat je niet gaat doen", onderstreept Beckers. De intercombusiness boert goed, met opmerkelijke contracten zoals de installatie in het nieuwe hoofdkwartier van de Chinese televisie in Peking via een Chinese joint venture. Die activiteit zit bij het Noorse filiaal Stento, de overname van Patrick De Groote uit 2000. Beckers: "Eén keer per week neem ik het vroegste vliegtuig naar Oslo en het laatste terug. Intercom en toegangscontrole zijn een heel stabiele business. We verkopen aan luchthavens, banken en arbitragezalen, gevangenissen... Vroeger hadden we daar verschillende platformen voor. Sinds anderhalf jaar hebben we ons platform uitgebreid naar het internetprotocol. Je kunt nu intercom verbinden met andere netwerken en applicaties. Je hebt veel completere oplossingen, minder platformen en minder kosten voor onderhoud en ontwikkeling." De resultaten blijken uit de geografische groei van Zenitel, die vooral in het segment 'Scandinavië, Azië, de VS en Italië' in de eerste helft van 2007 sterk was (+14 %). Dirk Saelens, de hoofdanalist van KBC Securities, schreef in november dat Zenitel er pas bovenop kon komen als het erin slaagde voldoende langetermijncontracten te werven voor zijn Tetrabusiness. Tetra is radiotrunking, draadloze communicatie zoals die veel gebruikt wordt bij taxicentrales, maar dan digitaal. Onder meer het Astridnetwerk van de Belgische veiligheidsdiensten en het C2000-netwerk van de Nederlandse gebruiken Tetra. Maar die markt wordt door overheden gedomineerd, met weliswaar grote maar onregelmatige aanbestedingen. En dat weegt op de resultaten van de tweede tak van Zenitel, de systeemintegratie. Beckers: "In systeemintegratie doen we twee dingen. We verkopen terminals, onder meer van Motorola, EADS en het Chinese HYT. Voor onze omzet is dat belangrijk. Daarnaast richten we ons op specifieke markten: communicatie in besloten omgevingen zoals tunnels, metro's en ondergrondse parkings. Daar zijn we echt marktleider in. We zijn ook nog altijd marktleider in de oude kernactiviteit van SAIT: kuststations, shore to ship-communicatie. En in intercomsystemen op schepen. En ten slotte bouwen we meld- en controlekamers, zoals nu voor de brandweer in Luik. Dat is allemaal projectbusiness, met de hoofdactiviteit in België. Metro's en kuststations zijn een internationale business met nogal wat contracten in Latijns-Amerika, die we vanuit Frankrijk doen. De terminalverkoop gaat achteruit door de concurrentie, maar dat gaat in golven. Twee maanden geleden hebben we verschillende loten gewonnen voor de uitbreiding van C2000 in Nederland. Daar verwachten we nu weer een golf van terminalverkopen." Omdat de publieke Tetrabusiness - en de projectbusiness in het algemeen - zo wisselvallig is, wordt Zenitel zelf een operator van draadloze Tetranetwerken. Dat garandeert een gestage inkomstenstroom. Vandaag is die activiteit al goed voor zo'n 5 procent van de omzet, zegt Beckers, tegen 45 procent voor systeemintegratie en 50 procent voor de intercom. Vooral in die nieuwe business zal Beckers zijn verkooptalent en starterservaring kunnen botvieren. Want de eigen Tetra-activiteiten ontwikkelen zich trager dan verwacht. Het grootste aantal gebruikers zit op de Nederlandse Antillen, waar Zenitel drie netwerkjes heeft en 6000 abonnees. De opstart in de Benelux, Nederland voorop, dateert van 2005. Beckers: "Na twee jaar investeren kunnen we nu denken aan commercialiseren. We bestrijken Antwerpen en in Nederland de Randstad. We hebben vandaag 50 basisstations en zo'n 1800 gebruikers. Om heel Vlaanderen en Nederland te dekken, heb je 210 tot 215 basisstations nodig." KBC begeleidde de kapitaalverhoging van vorig jaar. Frank Donck, bestuurder van KBC Groep, is voorzitter van Zenitel en via de familieholding 3D ook referentieaandeelhouder. Maar ironisch genoeg is KBC via zijn filiaal KBC Private Equity ook al jaren de partner van Entropia Networks, de felste concurrent van Zenitel in radiotrunking. Het investeerde er ongeveer 4 miljoen in via kapitaal en leningen. Entropia Networks, het Oostkampse bedrijf van Philip Vercruysse en zijn vrouw Ina Broodcoren, gebruikt geen Tetra, maar heeft na tien jaar wel een 150-tal basisstations in de Randstad en Antwerpen en zelfs in het grootste deel van Vlaanderen. Entropia investeert fors - KBC Private Equity verhoogde het kapitaal in december nog eens met 500.000 euro - en groeide in zijn jongste boekjaar met 21 procent tot 4,65 miljoen euro geconsolideerd. Erger nog voor Zenitel: alleen al in januari en februari sloot Entropia zeven langetermijncontracten af, vooral in de Antwerpse haven, maar ook met Arcelor Mittal. Niet dat Zenitel werkloos is. In het derde kwartaal groeide het orderboekje fors door de hernieuwing van een vijfjarig onderhoudscontract met de uitbater van de Deense spoorwegen en door een contract voor Tetra-installaties op boorplatformen van Maersk. "Namen kan ik niet noemen, maar vooral in Nederland, en ook in België, komen er nogal wat projecten aan in het openbaar vervoer", zegt Beckers. Hij verwacht ook veel van zijn toepassing met pratende veiligheidscamera's. "In plaats van gewoon iemand bij een gebouw te zien rondhangen, kan je hem via de camera vragen wat hij daar doet. Je verlegt de grenzen van de beveiliging." Zenitel schommelt nu rond 2 euro per aandeel op de beurs, met een kapitalisatie van amper 33 miljoen euro, precies de helft van het orderboekje per eind september. Is Zenitel kwetsbaar voor raiders? Hoofdanalist Dirk Saelens van KBC Securities: "Dat is nooit ter sprake gekomen omdat Zenitel al vijf à zes jaar in herstructurering is. Hooguit kan het een divisie verkopen aan Koning & Hartman of een andere grote internationale speler. Zenitel wordt pas aantrekkelijk als het management in 2008 kan bewijzen dat er een echte groeidynamiek is. Vandaag is het een twijfelgeval."Door Bruno Leijnse