Voor de beheerder van de Belgische spoorwegen Infrabel staat de Artemis-suite (Advanced Railway Traffic Environment Management Information System) centraal in haar activiteiten. Deze applicatie werd de afgelopen 15 jaar intern ontwikkeld tot UDS Forté, en staat in voor het beheer van de theoretische planning van de treinen en voor de uitvoeringcontrole van de real-time opvolging van de bewegingen. De modules worden 24/7 gebruikt door meer dan 3.000 eindgebruikers. De module voor de lokale planning draait op 13 sites, terwijl de real-time opvolgingssoftware 40 zones en maar liefst 200 seinhuizen beslaat.
...

Voor de beheerder van de Belgische spoorwegen Infrabel staat de Artemis-suite (Advanced Railway Traffic Environment Management Information System) centraal in haar activiteiten. Deze applicatie werd de afgelopen 15 jaar intern ontwikkeld tot UDS Forté, en staat in voor het beheer van de theoretische planning van de treinen en voor de uitvoeringcontrole van de real-time opvolging van de bewegingen. De modules worden 24/7 gebruikt door meer dan 3.000 eindgebruikers. De module voor de lokale planning draait op 13 sites, terwijl de real-time opvolgingssoftware 40 zones en maar liefst 200 seinhuizen beslaat. Mettertijd werd de Artemis-suite uitgebreid met zeer geavanceerde functies om te voldoen aan de specifieke behoeften van de business. Door de aangekondigde stopzetting van de ondersteuning van Forté door Oracle, die het product heeft overgenomen van Sun Microsystems, was de NMBS genoodzaakt haar product te migreren. "Laat dit duidelijk zijn: de business was geen vragende partij", benadrukt Eric Vanbeckevoort, hoofd van de afdeling traffic organization bij Infrabel. "We waren immers tevreden over de aangeboden functies. Bovendien was het belangrijk de risico's te beperken tijdens de migratie, gezien de kritieke aard van de applicatie. Daarnaast stond de business erop dat de nieuwe applicatie een interface bood die vergelijkbaar was met de oude om kosten voor de opleiding van de gebruikers te vermijden." Ook was het belangrijk voor Infrabel een bedrijfscontinuïteit te waarborgen, de periodes waarin de functies bevroren werden te beperken, een even grote stabiliteit en vergelijkbare prestaties te bieden, terwijl de impact op de randapplicaties die gebruikt worden door andere operatoren beperkt bleef. En natuurlijk moesten het budget en de planning nageleefd worden. Gezien deze eisen werd er besloten een 'like to like'-migratie door te voeren waarbij de teams van Infrabel voor het businessgedeelte en de teams van ICTRA voor het informaticagedeelte en de Artemis-vaardigheden de handen in elkaar sloegen. De keuze viel op Java in plaats van .Net, dat nauwer zou aansluiten - "een pragmatische keuze dus", aldus Vanbeckevoort - en Cegeka werd gekozen als partner. Bij de selectie van de kandidaat lag de nadruk vooral op het bezoek aan bedrijven die een gelijkaardig migratietraject hadden afgelegd. De teams kozen er ook voor een agile ontwikkelingsmethodologie in te voeren, met zeer korte herhalingen en 'extreme programming', en om fysiek zeer dicht bij elkaar te werken. De it- en businessteams zitten zelfs op dezelfde bureaus. "Dit was nochtans niet kenmerkend voor de bedrijfscultuur enkele jaren geleden", merkt Christophe Castaigne, project manager bij ICTRA, op. Hij benadrukt nog dat partner Cegeka werd gekozen in overleg tussen de business- en it-teams. Een ander selectiecriterium: de geleidelijke transfer van knowhow en de valorisatie van de interne expertise (het team dat de ontwikkeling naar Forté had verzorgd, werd ook ingezet voor de migratie naar Java). Na een strenge selectieprocedure en een proof of concept viel de keuze dus op Cegeka en begon het werk in november 2010 met een kleine module van 30.000 coderegels. Daarna begonnen de teams te werken aan de real-timemodule (420.000 coderegels). "We kozen ervoor meteen met de meest complexe module te beginnen omdat we de problemen direct wilden aanpakken", aldus de gesprekspartners die op dezelfde golflengte zitten. De werkwijze was telkens dezelfde: bevriezen van de functies, automatische conversie met behulp van een tool, daarna prioritisering van de scenario's en functietests. "Zo konden we direct resultaten laten zien aan de business, benadrukt Castaigne. "We waren het eerste team dat vroeg om de it in de onmiddellijke buurt van de business te installeren. En deze optie wordt nu ook toegepast voor andere projecten, net als de agile ontwikkeling", zegt Vanbeckevoort verheugd. Het project werd afgerond in januari 2012, na 14 maanden, "een jaar eerder dan gepland en binnen het budget", willen beiden zeker nog onderstrepen. Een andere bron van tevredenheid: er werden amper 167 issues geïdentificeerd, hetzij 0,004 % ten opzichte van het aantal coderegels. Dit zeer hoge kwaliteitsniveau kon enkel bereikt worden dankzij de agile aanpak en het gebruik van 'extreme programming'-technieken (pairing, test driven development). De applicatie is nu volledig operationeel en wordt verder verrijkt, maar toch heeft Infrabel besloten om haar Artemis-applicatie tegen 2016 te vervangen door een nieuwe planningsoftware en een nieuwe software voor real-time opvolging. Oorzaak is de strategische keuze die voorziet in de daling in 2 fasen van het aantal seinhuizen: van 200 naar 30 tegen 2015, en van 30 naar 10 tegen 2020. Deze nieuwe organisatie gaat hand in hand met een nieuwe operationele organisatie en de invoering van een nieuwe netwerktopologie. Deze 2 softwarepakketten, waarvoor een aanbesteding werd gelanceerd, komen dus in de plaats van de 3 planningstools en de 2 tools voor real-time tijdsbeheer die momenteel gebruikt worden. Marc Husquinet