Wie denkt dat je slechts naar Noord-Afrika trekt voor een rustige vakantie of een indrukwekkende woestijntocht, heeft duidelijk de boot gemist van de voorbije jaren. Ja, er waren heikele momenten met de Arabische lentes, maar die hebben ook echt wel sectoren als ict-services een stevige boost gegeven. Het is niet voor niets dat een land als Marokko fier verkondigt dat zijn economie is doorgestoten van 'sardines naar informatica' ('une économie de la sardine à l'informatique', allebei voor meer dan 95 procent op de export gericht), respectievelijk de vroegere en huidige grootste sector.
...

Wie denkt dat je slechts naar Noord-Afrika trekt voor een rustige vakantie of een indrukwekkende woestijntocht, heeft duidelijk de boot gemist van de voorbije jaren. Ja, er waren heikele momenten met de Arabische lentes, maar die hebben ook echt wel sectoren als ict-services een stevige boost gegeven. Het is niet voor niets dat een land als Marokko fier verkondigt dat zijn economie is doorgestoten van 'sardines naar informatica' ('une économie de la sardine à l'informatique', allebei voor meer dan 95 procent op de export gericht), respectievelijk de vroegere en huidige grootste sector. Ook Tunesië boomt, met alleen al in 2012 een groei in de ict-dienstensector van 14 procent. En ondertussen dienen zich al andere landen aan, zoals Algerije (dat internationale samenwerking zoekt) en Senegal (nog prijsgunstiger dan zijn noorderburen, en waar hard wordt gewerkt aan de integratie van informatica in het onderwijs). Hoezeer ict in Noord-Afrika groeit, tonen cijfers uit Marokko. Vandaag werken daar al meer dan 57.000 personen in die sector (en ruim meer dan de 45.000 in de visverwerkingssector). Jaarlijks legt de ict-sector een groei met ongeveer 7,3 procent voor. Bij Capgemini illustreert marketing & communication manager Kris Poté dat alles nog duidelijker: "Capgemini Marokko heeft zowat 130 consultants meer dan Capgemini Belgium." Sinds de start in 2006 groeide de vestiging uit tot ongeveer 850 werknemers. En die vestiging krijgt niet minder dan "50.000 cv's van sollicitanten binnen." Ondertussen is niet alleen het Frans een voordeel, maar groeit ook het aantal Engelstaligen ("excellent", dankzij puur Engelstalige universiteiten) onder de werknemers, en zelfs Nederlandstaligen, "vaak personen die uit België of Nederland terugkeerden." Ict-bedrijven kunnen overigens ook wel rekenen op industrieterreinen die van overheidswege worden uitgebouwd, een gunstig belastingregime en dergelijke, "wat naar analogie met Ierland." En hoewel Capgemini Marokko nog overwegend werkt voor grote Franse bedrijven en instellingen, "werken al ongeveer 15 Marokkaanse collega's voor Belgische klanten", aldus Urbain Van Boven, ceo van Capgemini Belgium. Kortom, "in Noord-Afrika ligt nog een enorm potentieel, waar de klanten nog niet meteen aan denken", klinkt het Kris Poté keurig in zijn marcom-rol. Problemen ziet hij veeleer nog in de jeugdigheid van de sector, waar veel jonge werkkrachten actief zijn, en dus nog wat "groeipijnen, op weg naar meer ervaring en maturiteit." Samen sterk geldt ook in landen als Tunesië en daar hebben een 12-tal ict-dienstenleveranciers zich verenigd in Get'IT, een samenwerkingsverband dat 9 jaar geleden werd gestart, en nu meer dan 1.000 medewerkers kan aanbieden. En ook hier wordt er op gewezen dat dit slechts het topje is van de ict-berg in Tunesië, met meer dan 25.000 ict-werknemers, 9.500 ict-gediplomeerden per jaar en een jaarlijkse groei van de sector met dubbele cijfers (16 % in 2009). Ook Khald Mehiri, Get'IT coördinator, hamert op de voordelen die zijn groep en Tunesië biedt voor Europese bedrijven, zoals "we zijn prijsleider! En door onze locatie zijn we goed complementair met klanten in Europa wat beschikbaarheid betreft. En natuurlijk is er voor een aantal landen, zoals Frankrijk en België ook het voordeel van de taal, hoewel we meertalig zijn." Door goede referenties voor te leggen, stimuleert een Tunesisch bedrijf ook voor andere bedrijven in de regio de markt. "Vaak worden we in dezelfde zak gestopt," klinkt het droog. Door de samenwerking in Get'IT kunnen zo wel verschillende expertises worden aangeboden, van call centers langs ontwikkelingsdiensten en dergelijke. Business process outsourcing (bpo) komt nog niet meteen aan bod (zoals overigens ook niet in bijvoorbeeld Marokko), maar 'Gent en Brussel zijn ook niet op één dag gebouwd' zegt ons zijn antwoord. Wellicht nog wat meer dan zijn collega's benadrukt Khaled Mehiri de stabiliteit van de Tunesische staat. Ooit ging hier de golf van Arabische lentes van start, met de zelfverbranding van Mohammed Bouazizi en het begin van de Jasmijnrevolutie tegen de toenmalige president Ben Ali. Oproer, ja, maar "nooit de ontsporingen als elders," benadrukt Khaled Mehiri, "sindsdien is er de nieuwe grondwet, evenwichtig en goed democratisch. Koppel dat aan een stevige economie en je hebt geen grote problemen in Tunesië." Zeker wat informatica betreft, gaat hij verder, die "één van de grootste hefbomen van de groei in de komende jaren wordt, met de steun van de overheid." Zo wordt er nog verder gewerkt aan de ict-infrastructuur, zoals in april laatstleden nog de 'aankomst' van een nieuwe, onderzeese kabel - 'Didon', bestemd voor de Tunesische telecomoperatoren Tunisiana en Orange Tunesie. Belangrijk is dat de ict-bedrijven in Noord-Afrika vandaag gestaag werken aan de uitbouw en opwaardering van hun ict-expertises, zodat van callcenterdiensten uiteindelijk ook hier de meest veeleisende bedrijfsprocessen kunnen worden aangeboden in bpo. En nemen we even het vliegtuig daarheen om een andere reden dan een weekje zonnebaden. Guy Kindermans