De 'AI4Belgium Coalition', onder leiding van technologiefederatie Agoria, de federale overheid (BoSa) en de drie regionale AI hubs (The Beacon in Vlaanderen, Digityser in Brussel en Réseau IA in Wallonië), heeft een nationale hub voor artificiële intelligentie aangekondigd. De AI-hub maakt deel uit van een plan dat vicepremier Alexander De Croo en minister van Digitale Agenda Philippe De Backer op de agenda van de volgende regering willen plaatsen. "AI zorgt voor veel vragen bij het Belgische publiek. Mensen zijn bang voor de impact ervan", aldus Alexander De Croo bij de voorstelling. "En AI zal een invloed hebben op jobs en hoe die in de toekomst worden georganiseerd. Ik denk persoonlijk niet dat dit jobs gaat kosten, wel integendeel, maar het is belangrijk hoe we daarnaar kijken. In mijn ogen is AI geen dreiging, maar is het een krachtig tool waar we gebruik van kunnen maken."

Die AI4Belgium Coalition is een uitloper van adviezen die een groep experten hebben gegeven om België klaar te stomen voor AI. "We zijn naar de experten gestapt, en hebben hen gevraagd wat er nodig is om een Belgische strategie te bouwen", zegt Phillippe De Backer. "Bedoeling is momentum te creëren om België op de kaart te zetten voor AI."

Vijf werkpunten

Dat momentum moet er komen met, onder meer, een 'new learning deal', een universeel opleidingsprogramma voor volwassenen en meer aandacht voor zowel digitale als menselijke vaardigheden voor de jongeren. "Vanuit onderwijsstandpunt moet er veel training gegeven worden. Daarvoor moeten fondsen worden vrijgegeven om de mensen die skills aan te leren. Verder moeten we ook onze kinderen voorbereiden en het curriculum aanpassen. Daarbij moeten we beginnen in lagere school", zegt Marc Lambotte van Agoria daarover.

Om een verantwoorde strategie te ontwikkelen is er dan weer nood aan een robuust en hedendaags wettelijk kader, ethische richtlijnen en transparantie. Mieke De Ketelaere, Ethical AI Evangelist bij SAS: "Als we projecten willen doen, hebben we een makkelijke toegang nodig tot open data, maar daarbij hebben we wel een verantwoordelijke strategie nodig rond die data. Privacy is en blijft een recht, en als we willen dat mensen deze technologie vertrouwen, dan moeten we hen bijvoorbeeld laten weten dat er oplossingen zijn die privacy met die data kunnen balanceren."

Om AI te demystificeren is er naast opleiding en projecten met een maatschappelijke impact bovendien ook nood aan meer samenwerking en toegang door AI via het opzetten van een nationale AI-hub. Er wordt onder meer gedacht aan ondersteuning voor die typische Belgische bedrijfsstructuur: kmo's. Zij kunnen wel wat hulp gebruiken bij het inzetten van, of bijleren over, kunstmatige intelligentie, zo klinkt het.

Het plan heeft ook de ambitie om België te positioneren als hét Europese onderzoekscentrum voor AI, door het opstarten van 'sandboxes' en grootschalige samenwerkingen met de academische wereld. Tot slot wordt gepleit om de overheidsdiensten meer ruimte te geven om te experimenteren met AI, onder meer door een rollend fonds voor innovatie, meer publiek-private partnerships en 'chief digital officers' voor de publieke organisaties, zo vat Fons Leroy, afgevaardigd bestuurder van de VDAB het samen.

Investeringen

Voor dat alles is natuurlijk wel geld nodig. De AI4Belgium Coalition meent dat er tot 2030 een investering van minstens één miljard euro nodig is om de doelstellingen te halen. Op de voorstelling werd ook de oprichting aangekondigd van het Capricorn Digital Growth Fund met een kapitaal van 100 miljoen euro. Tot slot kondigt ook de Vlaamse overheid investeringen aan, van zo'n 30 miljoen per jaar, te verdelen over onderzoekscentra en bestaande bedrijven.

VUB-rector Caroline Pauwels en Pieter De Leenheer, medeoprichter van Collibra, kondigen op het evenement bovendien hun plannen aan voor de oprichting van een gezamenlijk AI-onderzoekscentrum. Dit multidisciplinaire en interuniversitaire onderzoeksinstituut moet nauw samenwerken met de industrie. Op die manier moet het een verantwoordelijke en democratische toepassing van AI in de diverse geledingen van de samenleving aanmoedigen.

Het oprichten van een gemeenschappelijk onderzoekscentrum met Collibra dat zich toespitst op de volgende generatie AI-technologie maakt deel uit van het plan, stelde Pauwels. "Met dit initiatief om een AI-onderzoeksinstituut en een AI-belevings- en testcentrum op te richten met andere universiteiten, de strategische onderzoeksorganisatie imec, bedrijven en organisaties willen we een belangrijke bijdrage leveren tot de Belgische AI-strategie en mee van Brussel de hot-spot voor AI voor het algemeen belang maken. De eerste belangrijke stappen naar een open AI-samenwerkingsstructuur zijn gezet met het partnerschap met de Europese fintech hub B-Hive en de Belgische Unicorn Collibra", besluit de VUB-rector.