De komende dagen beloven zomerdagen te worden met waarschijnlijk geen zware onweders. Maar niemand die kan ontkennen dat de frequentie en vooral de intensiteit van stormen en onweer de laatste jaren toegenomen is en dat wateroverlast dus een alsmaar grotere uitdaging wordt voor de hulpdiensten. Software kan helpen, zo blijkt in Antwerpen. Het voorbije jaar werkte Brandweer Zone Antwerpen (BZA), samen met partners imec, Vito en Hydroscan aan een theoretisch model dat heel nauwkeurig (tot op straatniveau) en een paar uur voor het incident, kan voorspellen waar en wanneer wateroverlast kan optreden.

Het model moet ervoor zorgen dat de brandweer beter kan anticiperen op mogelijke stormscenario's en zo beter haar middelen kan inzetten. Dit model, dat nu uitgetest wordt in de regio Ekeren/Merksem, bleek alvast de overstromingen in Ekeren op 19 juni goed te kunnen voorspellen. Brandweer Zone Antwerpen kreeg op 19 juni meer dan 100 oproepen voor wateroverlast, waarvan meer dan de helft voor Ekeren. Het zou dus een hele hulp zijn als we deze stormen en hun impact nauwkeuriger kunnen voorspellen.

Analyse, data, sensoren én een rekenmodel

Het model maakt onder andere gebruik van realtime radarbeelden om de regenwolken te analyseren, aangevuld met realtime data van pluviometers en waterlevel sensoren. De rioleringen worden in kaart gebracht en sensoren in de rioleringen meten in realtime hoeveel water vlot weg kan lopen doorheen de riolering. "De combinatie van krachtige, innovatieve rekenmodellen met real time data zorgt ervoor dat nauwkeurige informatie beschikbaar is voor de brandweerofficieren", zegt John Baekelmans, vice president van imec en zelf ook ex-brandweerofficier. "Dat stelt hen in staat om proactieve, en dus betere, beslissingen te nemen."

Veelbelovende resultaten

"De eerste testresultaten tonen dat de brandweer met deze flooding tool efficiëntere en effectievere beslissingen kan nemen. En dat is alleen maar in het voordeel van de burgers, die op deze manier ook sneller en beter geholpen kunnen worden", zegt ook Bert Brugghemans, zonecommandant van BZA. De verschillende partners willen dan ook graag een vervolg geven aan dit project. Het is de bedoeling om het volledige beschermingsgebied van de brandweerzone in kaart te brengen. Daarnaast staat een verdere verfijning van het model op het programma.

Onweer van woensdag was succesvolle test

Het onweer op 19 juni was een 'live test' van het berekeningsmodel. Het KMI kondigde die dag om 16.37 uur code oranje af. Het model kon echter al een halfuur vroeger heel concreet voorspellen dat Ekeren zwaar zou worden getroffen. Zo gaf één van de sensoren in de rioleringen al een eerste melding bij de brandweer omstreeks 16 uur en werd om 18 uur daar een maximum bereikt. Om 18.19 uur volgde de oproep dat de straat er volledig blank stond. "Deze data kan ons dus echt voldoende voorsprong geven in de toekomst om al onze middelen optimaal te organiseren", klinkt het bij de Antwerpse brandweer.