'Het vrije verkeer zoals het vandaag bestaat, zal ten einde komen op 31 oktober wanneer het Verenigd Koninkrijk de EU verlaat', zo deelde de Britse regering onder leiding van Boris Johnson onlangs mee. Dat levert mogelijk ook problemen op voor de Europese burgers die in het Verenigd Koninkrijk wonen en werken. Zij moeten een 'settled status', een soort statuut van 'permanente inwoner', aanvragen om te kunnen blijven werken of sociale uitkeringen te kunnen krijgen. Van de 3,6 miljoen EU-burgers in het Verenigd Koninkrijk heeft echter nog maar één miljoen inwoners zo'n aanvraag ingediend, meldde Engadget maandag.

Voor de EU-burgers die nog niet over een settled status beschikken, zou het einde van het vrij verkeer van personen een ramp zijn, zei Paul De Grauwe, die in Londen doceert, onlangs in Knack. "Ze kunnen natuurlijk nog zo'n settled status aanvragen, maar de Brexit is voorzien voor 31 oktober en dat wordt dus erg kort dag. Het is praktisch onmogelijk dat al die 2 miljoen EU-onderdanen voor die tijd nog door de administratieve molen geraken om zo'n settled status te bekomen.'

Begin dit jaar beloofde het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken al de aanvraag zo veel mogelijk te zullen vereenvoudigen. De procedure kan zonder papierwerk verlopen, althans voor wie over een Android-smartphone met NFC-sensor beschikt. Via een overheidsapp kunnen EU-burgers hun biometrisch paspoort scannen en een selfie doorsturen om hun identiteit te bevestigen. Daarna kunnen ze hun aanvraag vervolledigen door hun adres te registreren en hun strafregister aan te geven.

Pech voor iPhone-gebruikers

Voor de andere helft van de EU-burgers, degenen met een iPhone, is deze overheidsapp niet beschikbaar, want er is geen iOS-versie. De achterliggende reden is dat Apple het gebruik van de NFC-chip door derde partijen beperkt.

In maart kondigde toenmalig minister van binnenlandse zaken Sajid Javid wel aan dat Apple de nodige veranderingen zou doorvoeren en dat de iPhone-app voor het einde van het jaar beschikbaar zou zijn.

Vijf maanden later en de brexit-datum naderend, laat de Britse overheid EU-burgers met een iPhone verder in het ongewisse. Het ministerie van Binnenlandse Zaken wilde aan de Financial Times niet bevestigen of de app klaar zal zijn tegen 31 oktober. Het ministerie liet aan de Britse krant wel verstaan dat het nog tot december 2020 mogelijk zal blijven om de settled status aan te vragen. Over hoe EU-burgers in de tussentijd kunnen aantonen dat ze in het Verenigd Koninkrijk mogen blijven als het vrij verkeer wordt afgeschaft, werd verder geen enkele duidelijkheid verschaft.

Op de Britse overheidswebsite met instructies om een settled status aan te vragen, krijgen iPhone-gebruikers intussen de volgende raad: "U kunt de Android-telefoon van iemand anders gebruiken om uw identiteit te bewijzen. U kunt ook een van onze organisaties bezoeken die uw document voor u zal scannen. U moet dan een afspraak maken en mogelijk moet u een vergoeding betalen."