Cristiano Ronaldo en Lionel Messi domineren al jaren het internationale voetbal, maar wie mag zich nu de Greatest Of All Time noemen? Om die vraag wetenschappelijk te beantwoorden, kan je naar de statistieken kijken. Helaas schieten traditionele statistieken vaak tekort. Ofwel richten ze zich enkel op zeldzame acties zoals schoten en doelpunten, ofwel omvatten ze ook alle assists, passes, dribbels en tackles, maar houden ze te weinig rekening met de context waarin die acties plaatsvinden en wat ze het team precies opleveren.

Daarom hebben onderzoekers van de KU Leuven een nieuw model ontwikkeld. Daarin krijgen alle acties aan de bal een score, afhankelijk van de mate waarin ze de kans vergroten dat er een goal uit voortkomt en de kans verkleinen dat er een tegendoelpunt valt. In onderstaand filmpje demonsteren ze hun methode aan de hand van een voorbeeld.

Het nieuwe computermodel vergeleek Messi met Ronaldo tijdens de seizoenen van 2013-2014 tot en met 2017-2018 in de Spaanse competitie. In de eerste seizoenen liggen de scores van beide voetballers dicht bij elkaar, maar vanaf het seizoen 2015-2016 neemt Messi afstand van zijn rivaal. Voor het seizoen 2017-2018 kreeg Messi een score van maar liefst 1.21. Dat betekent dat hij ervoor zorgde dat zijn ploeg 1,21 doelpunten meer scoorde dan de tegenstander. De score van Ronaldo was toen half zo klein (0.61).

"Bij de meeste voetballers stellen we een trade-off vast: ofwel maken ze veel acties met een minder hoge waarde, dat is bijvoorbeeld zo bij Kevin De Bruyne en Paul Pogba. Of je hebt spelers die minder aan de bal komen, maar wel met grote impact. Dat is typisch zo voor spitsen als Harry Kane, Mohamed Salah en ook Cristiano Ronaldo. Messi is op dit vlak uitzonderlijk: de Argentijn voert een heel hoog aantal acties uit en die hebben ook nog eens een hoge waarde", zegt doctoraatsstudent Tom Decroos aan de Dagkrant van KU Leuven.

Vergelijking van het gemiddelde aantal acties en de kwaliteit van die acties uitgevoerd door de tien beste spelers in de Engelse competitie (centrale grafiek) en in de Spaanse competitie (rechtse grafiek) in het seizoen 2017-2018. De linkse grafiek neemt alle data samen en daaruit concluderen de onderzoekers dat 'Lionel Messi duidelijk in een klasse apart' speelde. © KU Leuven - SciSports

Op de KDD-conferentie in Alaska, de grootste internationale conferentie op het vlak van data mining, werd het onderzoek beloond met de best paper award. "Deze conferentie staat erg hoog aangeschreven", zegt professor Jesse Davis van de KU Leuven. "Zelfs de grootste techbedrijven zoals Apple, Google en Microsoft sturen papers in. Dat ons onderzoek als beste verkozen werd uit zevenhonderd inzendingen toont aan dat het model veel potentieel heeft."

Verschillende speelstijl

Intussen trok Ronaldo van Real Madrid naar Juventus en haalde zijn voormalig team Eden Hazard binnen. De Belg kreeg voor zijn acties tijdens het seizoen 2017-2018 een score van 0.64 toegewezen. Kan Hazard volgens het model in de voetsporen van Ronaldo treden? "De bijdrage van beiden is gelijkaardig, al zijn er verschillen. Ronaldo is een klassieke doelpuntenmaker, terwijl Hazard zich meer in het spel laat betrekken en zijn waarde meer gespreid is over passes, dribbels en schoten. Hij is voor Real een goede versterking, maar geen directe vervanger voor Ronaldo", zegt Lotte Bransen van SciSports.