Geoffrey Hinton is een cognitieve psycholoog en computerwetenschapper die zijn tijd verdeelt tussen het Google Brain-project en de Universiteit van Toronto. Geïnspireerd door het neurale netwerk van het menselijk brein, was hij in de jaren 80 een van de eersten die het gebruik van kunstmatige neurale netwerken voorstelde. Hij was ook een van de uitvinders van zogenaamde Boltzmann-machines, de eerste stochastische neurale netwerken. Hinton, een achter-achterkleinzoon van logicus Georges Boole, wordt ook wel 'de peetvader van AI' genoemd.

Al is die titel evengoed van toepassing op de Fransman Yann LeCun. In de jaren 80 ontwikkelde hij zogenaamde convolutional neural networks - netwerken waarbij niet alle neuronen met elkaar zijn verbonden - en testte hij die als eerste uit op handgeschreven cijfers. Inmiddels zijn dergelijke netwerken uitgegroeid tot de standaard techniek in de computer vision, de wetenschap die bestudeert hoe je informatie uit beelden kan halen. LeCun werkt aan New York University, maar is ook AI-directeur van Facebook.

In tegenstelling tot Hinton en LeCun is Yoshua Bengio steeds met beide voeten in de academische wereld gebleven. De Fransman werkt aan de universiteit van Montreal. Ook hij speelde in de jaren 90 en 2000 een pioniersrol in het onderzoek naar machine learning en neurale netwerken. De laatste jaren ontwikkelde hij samen met Ian Goodfellow bovendien zogenaamde Generative Adversarial Networks. Daarbij worden twee deep learning-netwerken gecombineerd. Recent werd deze methode bijvoorbeeld gebruikt om kunstwerken te maken. Daarbij 'leert' het eerste netwerk, via voorbeelden, om geschilderde portretten te herkennen. Vervolgens wordt een tweede netwerk getraind om beelden te maken die door het eerste als portret worden herkend.

Prijs van één miljoen dollar

De drie, die ook af en toe samenwerkten, mogen nu de Turing Award in ontvangst nemen. De prijs, vernoemd naar computerpionier Alan Turing, gaat naar bijdrages die van duurzaam en fundamenteel belang zijn voor de computerwereld. Op de erelijst prijkten eerder al onder meer de namen van internetpioniers Vint Cerf (2004) en Tim-Berners-Lee (2016).

"Hoewel het gebruik van kunstmatige neurale netwerken om patronen te herkennen en menselijke intelligentie te simuleren al in de jaren tachtig was geïntroduceerd, behoorden LeCun, Hinton en Bengio in de jaren 2000 tot de kleine groep die deze aanpak bleven verdedigen. Aanvankelijk werden hun pogingen om de belangstelling voor neurale netwerken nieuw leven in te blazen sceptisch onthaald, maar recent resulteerden hun ideeën in belangrijke technologische vooruitgang en is hun methodologie het dominante paradigma geworden", schrijft de Association for Computing Machinery. Dat is het genootschap dat deze Turing Award al sinds 1966 uitreikt. De prijs gaat gepaard met een bedrag van één miljoen dollar, gefinancierd door Google. Die zullen LeCun, Hinton en Bengio moeten delen.