De senioren-gsm is op zich niet nieuw. Al in 2007 bood bijvoorbeeld de Christelijke Mutualiteit de Easy5 aan in ons land: een gsm die er eigenlijk meer als een walkie-talkie uit ziet en waar je welgeteld vijf voorgeprogrammeerde nummers mee kan bellen. Ondertussen vinden we ook in de winkel al vlotjes meerdere eenvoudige 'feature phones' of smartphones die specifiek voor senioren bedoeld zijn. Van het goedkope merk Fysic, maar meestal van de merken Doro en Emporia die zich specialiseren in deze markt.

Digitalisering naar senioren brengen

Het Oostenrijkse Emporia Telecom bestaat al sinds 1991, maar zag 15 jaar geleden al dat hun toenmalige activiteiten rond vaste telefonie en walkie-talkies een eindig verhaal waren. In 2003 nam Eveline Pupeter de leiding van het bedrijf over en koos ze resoluut voor de niche van senioren-gsm's. "In 2005 brachten wij als allereerste een eerste mobiele telefoon met grote toetsen uit", klinkt het. "We zijn sindsdien als bedrijf blijven transformeren en zijn nu ook klaar voor de volgende stap: de digitalisering ook naar de senioren brengen", vertelt Eveline Pupeter. Concreet betekent dat dat Emporia extra functionaliteit toevoegt aan de 'domme' gsm die enkel maar kan bellen en/of berichtjes versturen. Het betekent dat een 'inklap-gsm' - ja, die dingen bestaan dus nog! - bijvoorbeeld een aparte WhatsApp-knop krijgt. En het betekent dat er een nieuwe smartphone aan komt die enkele 4G-diensten kan draaien. Dat lijkt misschien wat contradictorisch - kan een oudere senior wel met apps aan de slag? - maar Eveline Pupeter is er van overtuigd dat dit dé manier is om de senior mee in het spreekwoordelijke digitale bad te trekken.

Willen we naar een digitale maatschappij en economie evolueren, dan moeten we zorgen dat iedereen mee kan en gebruik kan maken van digitale diensten.

"Ons bedrijf is ideaal geplaatst om een digitale brug te bouwen en er mee voor te zorgen dat senioren niet buiten de digitale maatschappij blijven staan. Dat is voor een stuk een politiek probleem, maar ook een uitdaging voor de maatschappij. Willen we naar een digitale maatschappij en economie evolueren, dan moet iedereen mee kunnen: dan moet je zorgen dat iedereen kan parkeren met zijn mobiel, bankieren op de smartphone of digitale diensten van de overheid gebruiken."

Eveline Pupeter, CEO van Emporia.

Whatsapp voor de (klein)kinderen

De pas gelanceerde Touchsmart van Emporia is zo'n ouderwets ogende toeklap-gsm, die opvalt door de aparte Whatsapp-knop. Geen willekeurige keuze, en ook geen gimmick. "Uit onze eigen doorgedreven marktonderzoeken blijkt dat steeds meer senioren nood hebben aan Whatsapp, omdat ze zo in contact kunnen staan met hun (klein)kinderen en de Whatsapp-groepjes die dikwijls gemaakt worden voor het gezin of de familie. Onderschat ook niet de herhalingsfactor: foto's die op Whatsapp gedeeld worden kunnen senioren voortdurend opnieuw bekijken. Dát is wat waardevol is voor hen. Of ook: dat ze zelf al eens een bericht naar iedereen kunnen sturen en er rustig over nadenken vooraleer ze op 'verzenden' duwen", weet Pupeter.

Ken uw doelgroep

Het Whatsapp-voorbeeld illustreert al hoe fanatiek Emporia met de doelgroep bezig is. "Onze focus ligt helemaal op onze gebruikersdoelgroep, hun noden en hun verwachtingen. De specificaties en functies van onze toestellen worden op maat van die noden gemaakt", klinkt het. Dat vertaalt zich in uitgebreide R&D: een soort 'kit' zelfs om de effecten van ouderdom te voelen, waarbij het bedrijf samenwerkt met de universiteit van Cambridge. Onderzoekers trekken bijvoorbeeld een speciaal jacket met gewichten aan om te kunnen simuleren hoe moeizaam bejaarden voortschrijden en hoe dat letterlijk weegt op hun mogelijkheden om een mobiel toestel te bedienen. Onderzoekers zetten een koptelefoon op die hun gehoor beperkt. Eveline klikt een koffer open en toont ons een heleboel zonnebrillen. "Dit zijn brillen die elk een bepaald gezichtsprobleem simuleren. Door zo'n bril op te zetten kunnen onderzoekers veel beter het design en de softwarefunctionaliteit afstemmen op de realiteit waar senioren en ouderen in leven."

Met een 'kit' om de effecten van ouderdom te voelen, doen we aan onderzoek en ontwikkeling

Wat daar dan concreet uit komt willen we toch graag weten? "Touchscreenbediening bijvoorbeeld. Zo hebben we bijvoorbeeld geleerd dat ouderen altijd onbewust een beetje schuiven met hun vinger in plaats van te duwen. Wanneer je het gedrag van ouderen begrijpt, kan je daar veel beter rekening mee houden in je producten."

Of ook nog: het docking station dat standaard bij de Touchsmart zit. "Ouderen houden daar van: ze kennen zo'n oplaadstation en dat voelt voor hen heel vertrouwd aan", aldus de CEO die ons nog één voorbeeld geeft. "De cover van de gsm kan je vervangen of laten vervangen door eentje met een alarmknop. We leveren de twee covers samen mee, want niet alle ouderen willen ook dat anderen kunnen zien dat ze een gsm met een alarmknop hebben."

Handleidingen en lessen maken mee het verschil

Emporia ziet de Touchsmart - die trouwens onder Android Go draait - ook als een mogelijk opstapje voor een 'echte' smartphone. De marktcijfers tonen dat daar een lacune zit: naarmate de vergrijzing verder toeneemt groeit ook verder het potentieel. In Europa hebben momenteel zo'n 75 miljoen senioren nog geen eigen smartphone. België telt 4,3 miljoen inwoners die ouder zijn dan 50 jaar. 22 procent is ouder dan 60 jaar. Amper 52% van hen heeft een smartphone. Wat hen tegenhoudt is de vrees voor te weinig gebruiksvriendelijkheid en ondersteuning. Punten die een fabrikant als Emporia ook wil opvangen door gedrukte handleidingen - zelfs een aparte voor Whatsapp - mee te leveren en ook in te zetten op gratis lessen om met het toestel te kunnen werken.

600.000 telefoons heeft Emporia wereldwijd al verkocht, waarvan ongeveer 30.000 in België - vooral feature phones. Dat maakt dat het Oostenrijks bedrijf - met productiefaciliteit in het Chinese Shenzhen - nog steeds een relatief kleine fabrikant is. En zitten de grote telecomjongens ondertussen ook al niet in die vijver te vissen? "Een fabrikant als Samsung heeft inderdaad iets als een 'easy mode' op sommige toestellen. Maar de bedieningsinterface is maar één deel van de puzzel. Ik ben er van overtuigd dat onze puzzel completer is", besluit Eveline Pupeter.