Het blijkt steeds moeilijker om zelf tech-apparatuur cq. computerhardware te herstellen. Op sites zoals iFixit vind je gedetailleerde instructies voor het herstellen van kapotte smartphones, tablets en computers. In de iFixit EU webshop bestel je eenvoudig kant-en-klare 'repair-kits' om bijvoorbeeld zelf het kapotte scherm van een iPhone of de falende accu van een MacBook te vervangen.

De website houdt verder een lijst bij met repareerbaarheidsscores van populaire apparaten. Die score hangt af van hoe moeilijk je het apparaat kan openen, hoe alles aan elkaar bevestigd is en hoe ingewikkeld het is onderdelen te vervangen.

Alleen de Fairphone 2 en 3 hebben een repareerbaarheidsscore van 10/10. Recente smartphones scoren vaak niet méér dan 4, 3, 2 of 1. Hoe lager de repareerbaarheidsscore, hoe moeilijker (of zelfs onmogelijk) de reparatie.

Als je de video's en instructies bekijkt, merk je dat je zelfs voor het repareren van apparaten met een goede repareerbaarheidsscore redelijk technisch onderlegd moet zijn én handig genoeg om de vaak piepkleine onderdelen veilig te manipuleren. Eén foutje of onoplettendheid en je vervangonderdeel kan samen met het te herstellen apparaat de vuilnisbak in.

Erkende serviceprovider

Gelukkig zijn er tegenwoordig overal 'repair shops' of tech-reparatiewinkels. Daar kan je terecht voor het repareren van smartphones, tablets en computers. Sommige onderdelen vervangt men daar zelfs terwijl je wacht. Dat geldt vooral voor accu's en schermen.

De groeiende populariteit van die regionale reparatiewinkels heeft twee oorzaken: reparaties zijn er goedkoper én gaan sneller dan bij de fabrikant zelf. Bij een erkende Apple serviceprovider duurt een reparatie bijvoorbeeld minstens vijf werkdagen, maar in de praktijk ben je je apparaat meestal meerdere weken kwijt!

Als je smartphone nog onder garantie is, verdient het toch de voorkeur om de officiële procedure van de fabrikant te volgen en aan te kloppen bij een van zijn officieel erkende herstellers. Bij een foute reparatie door jezelf of door derden vervalt meestal de garantie. Bij een erkende serviceprovider gebruiken ze officiële onderdelen en herstelprocedures, met een nieuwe garantie voor het vervangen onderdeel (minstens zes, soms twaalf maanden).

De Europese reparatiemarkt voor smartphones, laptops en witgoed bedraagt overigens circa 32 miljard euro.

Kwaliteitscontroles

De meeste tech wordt in China gemaakt. Dat geldt ook voor de vervangende onderdelen. Net zoals in China namaak-smartphones worden gefabriceerd (bijvoorbeeld verdacht goedkope 'iPhones' met een in Java nagemaakte interface), is er ook een hele industrie die nagemaakte vervangende onderdelen produceert. Door de grote concurrentie en superkleine marges neemt men het in China ook niet altijd even nauw met veiligheidsnormen en kwaliteitscontroles (lees ook ons artikel over de relatieve waarde van zogenaamde keurmerken voor elektronica).

Dat is niet zonder gevaar als je zelf je onderdelen bestelt. Slecht gemaakte batterijen, accu's, laders en andere elektrische onderdelen kunnen ontploffen of ontbranden.

De verleiding is groot om enkele euro's te besparen door deze vervangende onderdelen op sites zoals AliExpress, Banggood of DealeXtreme te kopen, ook al omdat er geen bezorgkosten worden aangerekend. Kleinere onderdelen glippen bovendien probleemloos door onze douane. Maar vaak gaat het om nauwelijks verhulde dumping van discutabele vervangende onderdelen, die of niet werken, of snel stuk gaan of ze zijn ronduit gevaarlijk.

Beoordelingen

Die Chinese sites hebben wel allemaal een beoordelingsmechanisme. Bestel je er toch iets, lees dan eerst aandachtig de beoordelingen. Kies bij voorkeur producten die tientallen positieve beoordelingen kregen en die vaak werden besteld. Op die manier heb je toch enige garantie dat een bepaald vervangend onderdeel min of meer betrouwbaar is.

Met elektrische onderdelen, batterijen en accu's blijft het niettemin oppassen geblazen. Maar op die Chinese sites vind je ook onderdelen waarbij er minder of geen gevaar is op calamiteiten, zoals kastjes, schermdigitizers, aanraakschermen en geheugenlatjes.

Het ergste wat je daar kan overkomen is dat men je een onderdeel levert dat niet naar behoren of helemaal niet functioneert. Omdat je vanuit Europa onmogelijk zelf de herkomst en dus de kwaliteit kan bepalen, kan je alleen maar vertrouwen op de commentaren en beoordelingen van eerdere kopers.

Koop lokaal

Wil je zelf aan de slag, koop reparatiesets of vervangende onderdelen dan bij een Belgische, Nederlandse of EU-partij eerder dan in China.

Webhandelaren zoals Accu.nl en Replacedirect, Mobile Supplies, MyTrendPhone, PhoneGigant enzovoorts zijn gespecialiseerd in tech-onderdelen. Maar ook bij algemene onlinewinkels zoals Amazon en CoolBlue vind je een beperkt assortiment vervangmateriaal.

Tip: bij Amazon.de zoek je op "akkus", "ersatzteile" en "handy-zubehör".

Een waarschuwing! Chinese bedrijven richten soms lokale, Nederlandstalige webshops in waarbij het op het eerste zicht onduidelijk is dat de producten in feite vanuit Hong Kong of vasteland China verstuurd worden. Dergelijke 'shops' duiken intussen ook op bij grote e-retailers zoals Amazon en Bol.com. Controleer dus altijd eerst wie het product juist verkoopt en waar het vandaan komt.

Een typisch voorbeeld is Myxlshop.nl, maar er zijn er veel andere. Controleer daarom altijd eerst de 'About' of 'Over'-pagina van de betrokken website. Normaal kom je daar te weten welk bedrijf er echt achter de webshop zit. Vind je geen informatie over het achterliggende bedrijf dan is het verstandig om die winkel links te laten liggen.

Betrouwbaar

Lokale distributeurs, webshops en regionale herstelwinkels staan zelf in voor de kwaliteit van hun tech-vervangende onderdelen. Fabrikanten zoals Apple en Samsung leveren immers alleen onderdelen en herstelhandleidingen aan erkende herstellers, niet aan onafhankelijke partijen. Die moeten zelf op zoek naar vervangende onderdelen en correcte herstelprocedures. Een winkel die slechte herstellingen uitvoert, zal snel over kop gaan. Niettemin is het steeds een goed idee vooraf te vragen waarvandaan de winkel zijn vervangende onderdelen haalt en wat de garantiebepalingen zijn.

Bij Chinese webwinkels vind je zowat alles zonder kwaliteitsgarantie. Beoordelingen en aantal bestellingen helpen je kaf van koren te scheiden. © DTL BVBA

Groothandelaars zoals EET Europarts, Fix it Telecom en Twindis leveren vervangende onderdelen en specifieke reparatietools aan onafhankelijke herstellers en dealers. Ze betrekken die onderdelen natuurlijk grotendeels ook uit China, maar ze staan zelf in voor de betrouwbaarheid, ze zorgen dat alles wettelijk in orde is en ze voorzien in een eigen garantie (meestal zes maanden). Als eindgebruiker kan je bij dergelijke bedrijven zelf geen vervangende onderdelen aankopen.

Kwaliteitsniveaus

Ook kan je aan je reparatieshop vragen naar de gebruikte distributeur en de kwaliteit van de vervangende onderdelen.

Stel, het scherm van je smartphone is stuk. Installeert de reparatieshop dan een OEM-onderdeel, een origineel, deskundig hersteld onderdeel ('refurbished') of een gekopieerd vervangstuk?

Doe je de herstelling zélf dan vind je dat onderscheid vaak ook terug bij de productinformatie van de gespecialiseerde webshops waar je je bestelling plaatst.

- OEM-of 'Factory Grade'-kwaliteit betekent dat lcd, flex-kabels en glas origineel zijn.
- 'Refurbished' is een origineel onderdeel van een oud toestel of met een klein mankement dat gerepareerd is.
- AAA-kwaliteit wil meestal zeggen dat het glas gekopieerd is, terwijl het lcd-scherm en de geïntegreerde flex-kabels origineel zijn.
- Bij AA-kwaliteit is alleen het lcd-paneel origineel en al de rest ersatz.
- A-kwaliteit betekent doorgaans dat alles gekopieerd is.
- En bij B-kwaliteit kan er hier of daar een klein defect aanwezig zijn, zoals een kapotte pixel.

Soms worden andere termen of méér A's gebruikt (af en toe in combinatie met plusjes), maar het principe blijft steeds hetzelfde: hoe duurder het onderdeel, hoe beter de kwaliteit die je ervan mag verwachten.

Prijsverschillen

Een ernstige reparatieshop werkt uiteraard alleen met OEM- of AAA-onderdelen en vertelt je vooraf eerlijk het verschil tussen beide. Als klant kies je dan zelf hoeveel je wil uitgeven aan je herstelling. Het prijsverschil tussen beide kwaliteitsniveaus is immers aanzienlijk.

- Een zwart iPhone 8 Plus vervangscherm (lcd + digitizer + verhard glas) kostte toen we dit artikel schreven bij een niet nader genoemde groothandel bijvoorbeeld 74,83 euro in OEM- en slechts 24,77 euro in AAA- of 'high copy'-kwaliteit (groothandelprijzen zonder btw).
- Een wit iPhone 7 Plus vervangscherm kostte toen 64,16 euro in OEM- en 19,59 euro in AAA-kwaliteit.
- Een iPhone 6S Plus-scherm ten slotte kostte 48,79 euro in OEM- en 19,59 euro in AAA-kwaliteit.

Bij deze groothandelsprijzen moet je natuurlijk nog de btw en de marge van de hersteller of webshop tellen.

Let op: OEM is niet hetzelfde als origineel! Voor een origineel onderdeel wend je je zoals eerder gezegd tot een officieel door de fabrikant erkende hersteller. Zeker bij Apple vind je originele onderdelen alleen bij officiële 'Apple Care'-servicecentra. De meeste 'a-list' fabrikanten volgen intussen Apple's voorbeeld.

Bedrijven zoals Apple of Samsung verdienen immers zelf ook geld (en steeds meer geld) met reparaties. Bij Apple zou dit volgens Reuters zelfs 1 tot 2 miljard dollar van de omzet uitmaken!

Deze op het eerste zicht Nederlandse webwinkel blijkt vanuit Hong Kong te verkopen. Controleer altijd eerst de informatiepagina! © DTL BVBA

Kwatongen beweren daarom dat apparatuur met opzet ontworpen wordt om het herstellen door derde partijen zoveel mogelijk te bemoeilijken. Maar de fabrikanten zeggen dat ze de kwaliteit van hun producten willen bewaken en daarom uitsluitend met erkende herstellers werken.

Ook geldt: hoe geavanceerder het apparaat, hoe moeilijker de herstelling. Bijvoorbeeld smartphones waarbij de vingerafdruksensor in het scherm geïntegreerd is, zijn omwille van veiligheidsredenen alleen met gespecialiseerde apparatuur te repareren, zoals Apple's Horizon Machine.

De fabrikanten leveren die machines en de noodzakelijke onderdelen uitsluitend aan de door hen erkende herstellers. Een onafhankelijke partij staat dan machteloos.

Conclusie

Te vrezen valt dat het in de toekomst steeds moeilijker wordt om de officiële hersteldiensten van de fabrikanten te omzeilen, behalve dan voor oudere tech-apparatuur. Hou in elk geval ook rekening met onze vijf hersteltips:

  • Apparaat nog onder garantie? Kies een door de fabrikant erkende hersteller, zelfs als het herstel duurder is én langer duurt dan bij een onafhankelijk reparatiecentrum.
  • Vraag een onafhankelijke hersteller vooraf waarvandaan de onderdelen komen en wat de garantiebepalingen zijn.
  • Doe-het-zelver? Raadpleeg iFixit, Youtube en/of bezoek een repair café. Koop vervangende onderdelen bij een Belgische, Nederlandse of EU-partij.
  • Koop nooit elektrische onderdelen zoals accu's, batterijen en laders bij een Chinese onlinewinkel, tenzij je honderd procent zeker bent dat het veilig is.
  • Hoe geavanceerder, nieuwer en duurder het tech-apparaat, hoe moeilijker de herstelling door een niet-erkende hersteller zal zijn, indien herstel überhaupt mogelijk is.

Bron: www.diskidee.be