2017 was het jaar van de ICO. Parallel met piekende prijzen voor cryptomunten explodeerde de markt voor ICO's of Initial Coin Offerings, ook wel token sales genoemd. Bij deze manier van kapitaal ophalen verkopen blockchain start-ups hun eigen munt of 'token'.

En dat heeft al spectaculaire resultaten opgeleverd. Erg prille projecten haalden plots enorme bedragen op, denk maar aan Tezos (232 miljoen dollar), Filecoin (257 miljoen dollar) of Bancor (153 miljoen dollar). Start-ups begonnen zelfs meer kapitaal op te halen via token sales dan via meer geijkte kanalen zoals seed capital.

Die alternatieve manier om geld op te halen lijkt nu echter over zijn hype heen. Toenemende regulering, grootschalige oplichterij en dalende cryptoprijzen zorgden al voor een verzwakkende interesse in het medium. "De FOMO (Fear Of Missing Out, nvdr.) is wat weg", beaamt Gerrie Smits, consultant en spreker over blockchain. "Ik hoor het minder in mijn netwerk, en er is minder druk om elke nieuwe ICO te volgen."

Recent annuleerde de chat-app Telegram zelfs zijn langverwachte publieke ICO, officieel omdat het bedrijfje al genoeg kapitaal via institutionele investeerders binnenhaalde. Maar de angst voor toenemende regulering speelde misschien ook mee. Is dit nu de ondergang van ICO's, of zorgt het einde van de hype net voor meer ademruimte?

I-C-Wat?

ICO's of token sales zijn concepten die een brede lading dekken. "Een token kan verschillende eigenschappen hebben", vertelt Dave Remue, blockchain lead by B-Hive, de Belgische organisatie voor fintech. "Het kan een geldeenheid zijn binnen het ecosysteem van een start-up, maar ze kunnen ook kenmerken aannemen van aandelen."

De tokens heeft u immers nodig om het product van de start-up te gebruiken, op een heel simpel niveau is dat te vergelijken met drankjetons op feestjes. Maar vaak krijgen tokens ook een financiële component, doordat ze bijvoorbeeld in waarde stijgen als het project meer waard wordt of doordat ze u in de winst van het project laten delen.

Fraude

Token sales kregen al veel kritiek te verduren. Projecten zonder zelfs maar een proof of concept konden er al astronomische bedragen mee ophalen, en de anonimiteit ervan maakt het een gedroomd middel voor oplichters. De Wall Street Journal onderzocht recent bijvoorbeeld 1.450 ICO's en vond bij 271 tekenen van fraude. Dat zorgde al voor bezorgdheid bij overheden wereldwijd, China verbood bijvoorbeeld token sales in september 2017.

"Het is al het wilde westen geweest", stelt Remue. "De bokser Floyd Mayweather promootte eens een token sale via een foto op sociale media met het bijschrift: 'Ik ga hiermee een shit tonof money verdienen.' Daar zit natuurlijk een reukje aan."

Om te blijven?

Remue en Gerrie Smits delen een bezorgdheid over de uitwassen van token sales, maar beiden blijven er een toekomst in zien. "Token sales zijn er volgens mij om te blijven", verklaart Remue. "Het is een nieuwe, alternatieve, manier om geld op te halen tegenover klassieke investeringen, en die vernieuwing zie ik zeker niet verdwijnen."

Zo zijn er ook een heel aantal positieve kanten aan token sales. "Eigenlijk is het een zeer elegante manier om kapitaal op te halen door gebruik te maken van de mogelijkheden van het internet en de blockchain", verklaart Remue. Zo hoeft u niet via institutionele investeerders te gaan, steunt u direct op uw gebruikers en moet u geen controle over uw bedrijf opgeven zoals bij aandelen.

"Als iemand waarde toevoegt aan het systeem kan je dat belonen via tokens, zo gaat iedereen in theorie in het belang van het netwerk handelen en niet in het eigen belang"

"Voor het bedrijf zijn token sales een vorm van kapitaal ophalen. Maar voor de community is het ook een manier om deel te nemen aan het project", voegt Smits daaraan toe. Met tokens kan u volgens Smits ook alle stakeholders op één lijn houden. "Als iemand waarde toevoegt aan het systeem kan je dat belonen via tokens, zo gaat iedereen in theorie in het belang van het netwerk handelen en niet in het eigen belang."

Hype weg

Dat er minder aandacht voor ICO's is, vinden beiden positief. "Ik denk dat het een positieve evolutie is dat de hype is weggevallen", verklaart Remue. "Token sales komen minder in de media maar ze professionaliseren, en dat is een goede zaak. Als ik de white papers die nu verschijnen vergelijk met die van een half jaar geleden, dan zie ik een hogere maturiteit."

"Token sales komen minder in de media maar ze professionaliseren, en dat is een goede zaak"

Daarnaast staat het helemaal niet vast dat ICO's er op achteruit gaan. Zo tonen cijfers van de sectorpublicatie Coindesk aan dat alhoewel er een terugval is in april (de laatste maand met cijfers), er volgens projecties in 2018 meer geld opgehaald zal worden via ICO's dan in 2017.

Belgische ICO's

Ook Belgische start-ups deden al token sales. Het bedrijf Stampify was daar een van. "Alhoewel we goede feedback kregen, hebben we de ICO na enkele weken stopgezet", vertelt Guillaume de Vergnies, CEO van Stampify. "ICO's krijgen nog te weinig steun, en we zagen dat wat we deden te technisch was voor het grote publiek."

Aanvankelijk richtte het bedrijf zich op corporate governance, maar ondertussen deden ze een zogenaamde pivot of een verandering in hun idee. Ze richten zich nu op zogenaamde equity tokenization. "We willen tokens inzetten, niet om ICO's te doen, maar om liquiditeit naar kmo's te brengen", legt de Vergnies uit. Ze blijven dus met tokens werken, maar gaan weg van traditionele token sales.

Zo willen ze een platform bouwen waarmee kmo's contact kunnen leggen met investeerders die via tokens kapitaal kunnen inbrengen in het bedrijf. Dat is geen token sale in de traditionele zin, de verkoop is niet publiek, maar de investering verloopt wel via tokens. "Zo vervangen we de tussenpersonen die dit soort transacties vaak domineren, zoals banken", besluit de Vergnies. Om hun plannen te financieren willen ze ditmaal echter geen ICO doen, en kijken ze vooral naar institutionele investeerders.

Telegram

Stampify is niet de enige die terugkeert naar institutionele investeerders. Telegram, een populaire chat-app, onthulde zo een aantal maanden terug een plan om een heus blockchain ecosysteem op te bouwen. Voor dat plan haalden ze echter zoveel kapitaal op via institutionele investeerders, maar liefst 1,7 miljard dollar, dat ze hun geplande publieke token sale stopzetten.

"Ik vind het een rare beslissing van Telegram", stelt Smits. "Door een publieke token sale te doen konden ze hun community beter betrekken, en dat deden ze niet. Zoiets kan zich in de toekomst wreken."

Regelgeving verstrengd

Dat het Amerikaans controleorgaan SEC momenteel onderzoek doet naar ICO's had waarschijnlijk ook iets te maken met de afgezegde Telegram ICO. Regelgevers zijn vandaag, tot in België toe, token sales meer en meer aan het reguleren. Voor Stampify, dat een nieuw token product ontwerpt, is dit alvast geen reden om te aarzelen: "Als je een sector wil disrupten moet je het regelgevend kader niet eerst plaatsen, pas als je naar de markt gaat is dat een bedenking", stelt CEO Guillaume de Vergnies.

Smits uit zich dan weer bezorgd over toenemende regulering: "Er zijn natuurlijk veel voorbeelden van fraude. Maar regelgeving mag zich voor mij eerder gedeisd houden om innovatie toe te laten."

Voor Remue is regelgeving eerder positief, en een stimulans voor professionalisering: "Dit is in het belang van alle betrokkenen. Investeerders krijgen zo meer bescherming, en de mensen achter tokens sales worden gedwongen beter na te denken over wat ze doen."

Toekomst

Hoe ziet de toekomst er dan uit voor ICO's? "Token sales gaan, denk ik, blijven voortbestaan en verder blijven professionaliseren", voorspelt Remue. "Anderzijds zal volgens mij de regelgeving duidelijker worden naar de toekomst toe."

Bij Stampify hopen ze dan weer om zich te positioneren voor de volgende hype. "Equity tokenization is volgens ons de nieuwste stap in de markt, en we zijn druk bezig met ons daarvoor te positioneren."

Smits ziet het breder, "De mogelijkheden zijn eigenlijk enorm. Zo is er een voetballer, James Rodriguez, die een token sale wil doen van zichzelf. Je kan dus tokens kopen die in waarde stijgen wanneer hij beter speelt. Dat zou toch vrij zot zijn."

Correctie (16/08): Bij de opgehaalde ICO-bedragen van Tezos (232 miljoen dollar), Filecoin (257 miljoen dollar) en Bancor (153 miljoen dollar) stond aanvankelijk 'miljard' in plaats van 'miljoen'. Dat werd aangepast.