Het sms'je moet ieder jaar wat van z'n populariteit inboeten. Volgens cijfers van Imec verstuurde in 2018 nog 51 procent van de Vlamingen op dagelijkse basis een sms, vijf procentpunt minder dan het jaar ervoor. Daartegenover staat dat al 41 procent van de Vlamingen dagelijks WhatsApp gebruikt, een stijging van 10 procentpunt. Daarmee heeft de chatapp het dagelijks sms-gebruik nog niet ingehaald, maar de evolutie is duidelijk. De telecomproviders verdienen meer met het verkopen van bundels voor mobiel internet dan met de bundel sms'jes die ze er meestal gratis bijschenken.

Als reactie daarop is de telecomindustrie al een kleine tien jaar bezig met de ontwikkeling van RCS. Dat staat voor 'Rich Communication Services', een communicatie-protocol dat de sms moet vervangen door een rijker berichtenplatform à la WhatsApp. Dat zoiets er nu nog altijd niet is, heeft onder meer te maken met onenigheid tussen de initiatiefnemers over hoe die berichtenstandaard er dan wel moet uitzien.

Even leek er toch schot in de zaak te komen, toen Google er zich plots mee ging bemoeien. Na een reeks mislukte pogingen (Google Talk, Hangouts, Allo, Duo) om een eigen berichtenapp van de grond te krijgen, zet het techbedrijf alles op een berichtendienst in Android op basis van de RCS-standaard. Google probeerde daarvoor vorig jaar 55 telecomoperatoren op één lijn te krijgen.

Ook de Belgische telecomoperatoren toonden interesse, evenwel zonder concrete engagementen. "Dat zal ten vroegste iets voor in het midden van 2019 zijn", klonk het bij Telenet.

Google neemt het heft in eigen handen

Sindsdien bleef het echter stil. Google werd het getalm bij de telecomoperatoren beu. Het techbedrijf besloot dan maar op eigen houtje een RCS-compatibele dienst uit te rollen in de bestaande sms-app van Android. Met deze over the top-service (OTT) passeert Google de telecomoperatoren. De dienst wordt nog deze maand beschikbaar (als opt-in) voor Android-gebruikers in Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Later moeten andere landen volgen, schrijft The Verge.

De zet van Google is voor de Belgische telecomgebruiker een goeie zaak, want de RCS messaging service zal nu sneller nationaal beschikbaar zijn.

"Google zet druk op de operatoren om de uitrol van RCS in alle landen te versnellen", reageert Michaël Peeters, innovatie-directeur bij Orange. "Voor de Belgische telecomgebruiker is dat eigenlijk een goeie zaak want de RCS messaging service zal nu sneller nationaal beschikbaar zijn."

"Totnogtoe bestond in bepaalde landen het probleem dat twee van de drie operatoren RCS hadden geïmplementeerd, maar de derde (nog) niet. Daardoor was de dienst op Andoid niet voor alle gebruikers beschikbaar en bijgevolg bleef de adoptie laag. Door RCS nu ook aan te bieden als een Google OTT-service aan de gebruikers van het derde netwerk, wordt de dienst nationaal voor iedereen beschikbaar", legt Peeters uit.

Het manoeuvre van Google betekent niet dat de samenwerking met de telecomoperatoren spaak is gelopen of dat ze hun interesse in de technologie hebben verloren, zegt Peeters. "Integendeel. De plannen van Orange België om de RCS service tegen eind 2019, begin 2020 te lanceren in België gaan onverminderd voort. We zullen RCS als een carrier service (operator owned) lanceren en niet als een Google OTT-service. Bij voorkeur doen we dit samen met de andere operatoren, om op die manier snel een nationale dekking van RCS in België te hebben. De intentie van Google om bij het ontbreken van een onderling akkoord tussen operatoren toch RCS in OTT-service aan te bieden, zal alleen maar helpen om de dienst met succes te lanceren."

Ook Telenet/BASE zal "waarschijnlijk begin volgend jaar" een RCS-dienst lanceren. "Het project heeft wat vertraging opgelopen, maar we geloven er nog altijd in", klinkt het.

Proximus reageert iets voorzichtiger. Het telecombedrijf wil eerst de marktevolutie in onze buurlanden afwachten. "We blijven de technische en wettelijke vereisten analyseren voor een succesvolle implementatie van RCS. Bij deze analyse houden we rekening met de recente wijzigingen in Google's aanpak van RCS", aldus de woordvoerder van Proximus.

Wordt RCS de WhatsApp-killer of komt de implementatie vijf jaar te laat?

Hoe dan ook blijft de vraag of de implementatie van de RCS-standaard niet te laat komt, nu WhatsApp en andere berichtenapps ingeburgerd zijn geraakt. Sommige experts menen dat het systeem enkel kans op slagen had, mocht het er al vijf jaar geleden gekomen zijn.

De grote troef van RCS ligt in elk geval in de universaliteit: je kan een bericht, GIF'je of foto naar iemands telefoonnummer zenden zonder dat de geadresseerde een bepaalde app moet geïnstalleerd hebben. Daar staat tegenover dat Facebook intussen ook aan een integratie van WhatsApp, Messenger en Instagram werkt, zodat een bericht via eender welke van de drie apps gelezen of verstuurd moet kunnen worden.

Bovendien wil Facebook standaard end-to-end-encryptie invoeren in al haar berichtendiensten. Die versleuteling zit al enige tijd in WhatsApp en zorgt ervoor dat niemand de inhoud van berichten kan meelezen. RCS ondersteunt die end-to-end-encryptie níét. Voor iedereen die bekommerd is om zijn privacy, is dat een groot probleem. Al zegt Google aan The Verge dat het op dat vlak aan een oplossing werkt.