Groot-Brittannië werkt al enkele jaren aan een wet die pornosites verplicht om de leeftijd van bezoekers grondig te controleren. Zo wil de overheid voorkomen dat minderjarigen nog in contact komen met pornografisch materiaal. De basis voor de maatregel werd vorig jaar al vastgelegd, nu is er ook een startdatum: 15 juli 2019.

De Britse overheid is van oordeel dat de maatregel de eerste ter wereld is die leeftijdscontrole invoert en beweert daarbij dat er ook strikte maatregelen zijn om de data en privacy van gebruikers te beschermen. "We willen dat het VK de veiligste plaats ter wereld is om online te gaan en deze nieuwe wetten zullen ons daartoe helpen", aldus minister voor digitale zaken Margot James.

Dat moeten we met een korreltje zout nemen. Zo heeft Israël al een tijdje een wet die 'beledigende inhoud', waaronder pornografie, blokkeert op internet, tenzij de gebruiker daar expliciet contact voor opneemt met zijn of haar provider. Ook andere regio's denken na over dergelijke bans, zoals de Amerikaanse staat South Carolina, al zijn die nog niet in voege. En dan is er uiteraard nog Noord-Korea, waar bijna niemand toegang heeft tot het vrije internet. Al is dat niet zozeer omwille van pornografie.

Maatregelen en sancties

De wet geldt voor commerciële pornosites. Zij kunnen kiezen hoe ze de leeftijd controleren, maar gebruikers zelf hun geboortedatum laten invullen of een vakje aanvinken volstaat niet. De overheid zegt dat controle kan gebeuren door een paspoort of kredietkaart op te geven, of via mobiele telefoon waarbij de leeftijdscontrole werd uitgevoerd. Ook het aankopen van een speciale kaart, waarbij de controle in de winkel gebeurt, is mogelijk.

Sites die zich niet aan de regelgeving houden kunnen gesanctioneerd worden door hun betalingsdienst in te trekken of door de site in zijn geheel te laten blokkeren voor Britse bezoekers.

De maatregel belooft rekening te houden met de privacy. Zo is het niet de bedoeling dat de namen van gecontroleerde gebruikers worden bijgehouden. Controle-instantie BBFC heeft daarvoor een vrijwillig certificatenprogramma opgesteld op basis van standaarden uit de sector.

Omzeilingen

Al zal de praktijk moeten uitwijzen hoe realistisch een dergelijke controle is. Zo zijn er naast commerciële pornosites ook een hoop alternatieve sites zoals 4Chan of Reddit die niet als hoofddoel het aanbieden van porno hebben, maar wel afdelingen hebben met visueel erotisch materiaal.

Ook blijft de praktische werking onduidelijk, bijvoorbeeld met computers die zowel door volwassenen als minderjarigen worden gebruikt, of met de doorsnee zestienjarige die het paspoort of de kredietkaart van een van de ouders even kan bemachtigen om zo'n controle te doorlopen.

Tot slot moeten we ook opmerken dat een Britse minderjarige tot voor kort helemaal niet naar een site of erotische magazines moest grijpen voor erotiek. Tabloids in Groot-Brittannië hadden sinds de jaren zeventig de opmerkelijke traditie van een zogenaamde page three girl, waarbij een (half)naakte vrouw paginagroot werd afgebeeld. Hadden, want de laatste krant die dit nog deed, de Daily Star, is daar sinds kort mee gestopt.