"Het is geen geheim dat technologie kan gebruikt worden voor goed of kwaad," schrijft Tim Cook, CEO van Apple, in een interne memo die Reuters kon inkijken. In de brief verdedigt hij de beslissing van Apple om een app uit de App Store te halen waarmee protestanten in Hong Kong politiediensten konden vermijden. Cook schrijft dat de app, HKmaps.live, op zich 'goedaardig' is, maar dat, op basis van 'geloofwaardige informatie' van de politie en Apple-gebruikers in Hong Kong, de app ook ingezet wordt om agenten aan te vallen en mensen of gebouwen in het vizier te nemen wanneer er geen politie in de buurt is. "Daarmee breekt de app de wet in Hong Kong, en door veelvuldig misbruik is de app ook in strijd met de regels van de App Store", aldus Cook.

Geen kat die Cook gelooft, gezien de verwijdering van de app er komt daags nadat de Chinese staatsmedia zich kritisch uitlieten over Apple voor het toelaten van dezelfde app. De ontwikkelaars van HKmaps.live melden ondertussen dat er geen enkel bewijs is dat de app wordt misbruikt om mensen aan te vallen.

In Hong Kong zijn al maanden straatprotesten aan de gang tegen de regering en voor meer democratische vrijheden. De regio is officieel een onderdeel van China, maar heeft een apart statuut sinds het in 1997 werd overgedragen door Groot-Brittannië. De protesten liggen bijzonder gevoelig bij de Chinese regering.

Het is de reden waarom bijvoorbeeld Google een game over de protesten verbant, een stap die de indruk geeft dat de techgigant net als Apple probeert om China zo weinig mogelijk voor het hoofd te stoten. Het spel, genaamd 'The Revolution of Our Times', volgt het leven van een inwoner van Hong Kong die stilletjesaan meer opgaat in de protesten die in de stad plaatsvinden. Volgens de Wall Street Journal moest de app weg omdat het regels brak over games die geld verdienen aan huidige gebeurtenissen. Volgens de ontwikkelaars gaat dat geld naar het goede doel. Eerder had Apple ook al een app van nieuwsorganisatie Quartz verwijderd, naar aanleiding van de rapportering over de Hong Kong protesten. En dan is er nog de (Amerikaanse) game-uitgever Blizzard, die een professionele speler van het kaartspel Heartstone verbande omdat hij in een interview zijn steun uitsprak aan de protestanten. Zelfs de Amerikaanse nationale basketbalvereniging, de NBA, die probeert uit te breiden naar China, droeg een van zijn medewerkers op zich te verontschuldigen nadat hij zich in een tweet positief had uitgelaten over de Hong Kong protesten.

Dat klinkt allemaal bijzonder hard als censuur. Amerikaanse bedrijven als Apple of Google hebben dan ook een China-probleem. Terwijl de Amerikaanse overheid en politici het graag hebben over vrije meningsuiting en het autoritaire regime dat met handelstarieven op de knieën moet worden gedwongen, blijft China wel een van de grootste afzetmarkten ter wereld, en een van de belangrijke groeimarkten voor technologische producten. De techgiganten willen een deel van die koek. Een bedrijf als Apple haalt ongeveer 3 miljard dollar per maand binnen in het land, volgens de eigen kwartaalcijfers. In ruil daarvoor moet al eens een reeks VPN's uit de App Store gehaald worden.

Bedrijven hebben het hier blijkbaar moeilijk om de lijn te vinden tussen hun eigen gepubliceerde principes, en hun verkoopdoelstellingen. Blizzard heeft als een van zijn kernwaarden bijvoorbeeld 'Every voice matters' (behalve als ie China voor het hoofd stoot). Ondertussen profileert Tim Cook zijn bedrijf Apple graag als het privacy-alternatief (tenzij je achter de Great Chinese Firewall zit). Google heeft de bekende 'Don't be evil' al lang afgevoerd, maar zit nog wel met werknemers die tegen censuur zijn. Het bedrijf moest een project voor een gecensureerde zoekmachine, speciaal voor de Chinese afzetmarkt, afvoeren onder druk van zijn eigen medewerkers. Het zal, gokken we, ook niet de laatste keer zijn.

De protesten in Hong Kong zijn vrij uniek, omdat het zelden is dat een groep demonstranten jong, tech savvy en wanhopig genoeg is om maanden aan een stuk te protesteren tegen een regime dat hen probeert dood te zwijgen. Dat is lang genoeg om apps en andere technologische middelen te bouwen. Als de protesten blijven aanhouden, zullen de bedrijven in kwestie nog vaak de nood zien om kant te kiezen.