Het voorstel kreeg 74 stemmen voor, 40 tegen en 16 onthoudingen. De maatregel treedt vanaf april in werking. Wie vanaf dan een nieuwe eID neemt, moet daarbij ook vingerafdrukken afstaan die worden bewaard op de kaart.

De registratie moet volgens minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) helpen tegen identiteitsfraude. De redenering is daarbij dat een foto niet volstaat. Een crimineel die de eID van een lookalike zou stelen, kan dat omzeilen. Hoe vaak dat effectief is gebeurd, is niet bekendgemaakt.

Negatief advies

Het voorstel van Jambon kon de afgelopen maanden op bakken kritiek rekenen. De Gegevensbeschermingsautoriteit (GBA, de vroegere privacycommissie) gaf begin dit jaar al een negatief advies en herhaalde eind oktober zijn voornaamste bezwaren.

De GBA ziet het registreren van de vingerafdrukken als 'niet proportioneel'. Zo ziet de privacybewaker geen bewijs dat die registratie ook zal helpen in de strijd tegen identiteitsfraude.

De regering wijst voor de maatregel ook naar aanbevelingen van de Europese Commissie, maar ook dat klopt niet: "In tegenstelling tot wat de regering beweert, heeft de Europese Commissie geen aanbeveling geformuleerd over de registratie van de vingerafdrukken op de identiteitskaarten, maar enkel een voorstel van Verordening neergelegd op 17 april 2018 over de registratie van biometrische gegevens op de Europese identiteitskaarten", aldus de Gegevensbeschermingsautoriteit in een mededeling.

Daarbij merkt de GBA op dat onze eID al lang is uitgerust met eigenschappen tegen vervalsing, zoals een foto en een hologram. "Als dit ontoereikend is, over welke statistieken beschikt de regering dan om de geplande maatregel te staven?"

Verder merkt de privacyautoriteit ook op dat er geen gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA) werd uitgevoerd in het kader van GDPR. De organisatie verwacht dat die eveneens zou aangeven dat het registreren van biometrische gegevens zou moeten beperkt blijven tot een foto, waarbij vingerafdrukken optioneel blijven.

Tien jaar durend proces

Moet u morgen naar het gemeentehuis voor een nieuwe eID? Neen. De maatregel die volgens Jambon zeer belangrijk is in de strijd tegen criminaliteit, zal nog tien jaar duren voor ze volledig in werking is. Wie zijn eID moet vernieuwen wordt vanaf april verplicht om vingerafdrukken af te staan. Maar de volledige vernieuwingsoperatie zal dus tien jaar (de geldigheid van wie vandaag pas een nieuwe eID heeft) duren.

Contactloos

De vingerafdrukken worden trouwens niet op de huidige chip opgeslagen, maar worden zelfs contactloos uitleesbaar via de nieuw ingebouwde RFID-chip. De nieuwe eID zal, net zoals de vorige generaties, worden geproduceerd door Zetes.

Ook dat roept vragen op. Net zoals bij bankkaarten met RFID zou dat betekenen dat het volstaat om een lezer dicht bij de kaart te houden om de gegevens in te zien. Dat wil zeggen dat eender wie met de juiste apparatuur je identiteit (en binnenkort vingerafdrukken) kan achterhalen zonder dat je je eID fysiek toont.

Protest

De maatregel zorgt ook voor enig burgerprotest. Op Twitter verzetten veel mensen zich met de hashtag #ikweiger. Sommigen suggereren daarbij dat ze misschien wel eens hun eID zouden kunnen verliezen, of dat de chip er kan uitvallen, waardoor ze nog voor de maatregel in voege gaat een nieuwe, tien jaar geldige, eID kunnen krijgen.

Matthias Dobbelaere-Welvaert, oprichter van DeJuristen en luide stem tegen privacybeperkende maatregelen, haalde vorig jaar al uit naar de maatregel, waarbij er toen nog sprake was van een databank van vingerafdrukken. Zijn bedrijf liet recent al weten dat hij de nieuwe maatregel juridisch zou aanvechten en heeft intussen met Stopvingerafdruk.be een crowdfundingsactie opgericht om de rechtszaak te laten doorgaan.