De Extreme Pro M.2 NVMe 3D SSD van SanDisk is helemaal identiek aan de WD Black SSD (2018) van moederbedrijf Western Digital, die intussen opgevolgd is door de WD Black SN750 (2019).

De Western Digital-versie bestaat in de capaciteiten 250 GB, 500 GB, 1 TB en 2 TB en is verkrijgbaar met of zonder koelelement.

De SanDisk Extreme Pro M.2 NVMe 3D SSD bestaat in een 500 GB- en een 1 TB-versie. Wij testten de 1 TB-variant.

Er is nauwelijks een prijsverschil tussen de versies van WD en die van SanDisk. De vergelijkbaar snelle, eerder geteste Samsung 970 EVO is iets duurder, maar heeft wel hardwarematige encryptie.

Kenmerken

De SanDisk Extreme Pro M.2 NVMe 3D SSD is opgebouwd rond een in-house controller, die gecombineerd wordt met SanDisk 3D NAND-flashchips. Er is ook een SDRAM-cache (gemaakt door SK Hynix), die gebruikt wordt door de Sandisk nCache 3 hardwarebuffer.

Deze SSD komt met vijf jaar in de tijd beperkte garantie en 200 TBW per 250 GB schrijfgarantie, inzake levensduur dus vergelijkbaar met de eerder geteste Samsung 970 EVO. Voor de geteste 1 TB-versie geeft dit 600 TBW.

Ook voor wat betreft het opgegeven prestatieniveau zet SanDisk deze SSD naast de 970 EVO, met op papier althans zelfs nog iets hogere theoretische schrijf- en leessnelheden (3.400/2.800 MB/s).

Een belangrijk verschil met de Samsung-SSD is wel het ontbreken van ondersteuning voor hardware-encryptie. Maar dat is vooral van belang in een sensitieve bedrijfsomgeving.

Software

Met SanDisk Dashboard (ook Nederlandstalig) controleer je de status, meet de prestaties en vernieuw je indien nodig de firmware.

Bij ons testexemplaar was de firmware up-to-date. In tegenstelling tot bij de versie van WD levert SanDisk bij zijn versie geen Acronis True Image WD Edition kloonsoftware voor Windows mee als gratis download.

Wat is TBW?

Fabrikanten gebruiken verschillende methoden om de geschatte levensduur van hun ssd's op te geven, maar het totaal aantal geschreven terabytes of 'terabytes bytes written' (TBW) is een cijfer dat je intussen bijna overal terugvindt.

Meestal bepaalt dit cijfer mee de maximale garantieduur. Naast een garantieduur in jaren is er ook de garantieduur uitgedrukt in tbw. Het getal dat eerst overschreden wordt, bepaalt wanneer de garantie vervalt.

Op zich betekent dat natuurlijk niet noodzakelijk dat de ssd daarna van de ene dag op de andere faalt. Het Duitse C't kocht in 2016 twaalf ssd's van bekende merken en schreef er een jaar lang constant data op. Zelfs de goedkoopste ssd ging tweeëneenhalf keer langer mee dan de opgegeven tbw. De Samsung SSD 950 Pro faalde pas na 9,1 petabytes geschreven data, zestig keer méér dan de opgegeven tbw!

De eerste generatie ssd's had relatief lage tbw-waarden, typisch 60 à 75 tbw voor een budget-ssd van 250 GB. Intussen is dat zelfs voor budget-ssd's gestegen tot typisch 150 tbw per 250 GB.

Maar hoe lang zal bijvoorbeeld een 500 GB ssd met een opgegeven levensduur van 300 tbw effectief blijven functioneren?

Als je élke dag 5 GB data op de ssd schrijft, stemt dat overeen met minder dan 2 tbw per jaar.

Weinig gewone gebruikers halen dat. Volgens Intel schrijft slechts één procent van gebruikers 50 GB per dag ofwel iets meer dan 18 tbw per jaar. 300 tbw is dan méér dan zestien jaar!

In een werkstation of server met bijvoorbeeld back-up- of virtualisatietoepassingen of in een nas met raid-configuratie lopen de schrijfoperaties veel hoger op, maar zelfs dan nog is 300 tbw veel.

De kans dat de garantieduur van vijf jaar eerst overschreden wordt, is veel hoger. En zelfs dan, zo blijkt uit de C't test, is de kans groot dat de ssd daarna nog een hele tijd meegaat.

Prestaties

De SanDisk Extreme Pro M.2 NVMe 3D SSD presteert uitstekend en heeft een lange levensduur.

MerkSamsungKingstonSanDiskWestern Digital
Product970 EVO NVMe M.2 V-NAND SSD 500GBssdNOW A1000 960GBExtreme Pro M.2 NVMe 3D SSD 1 TBWD Black High-performance NVMe SSD 1TB (2018)
ModelnummerMZ-V7E500BWSA1000M8/960GSDSSDXPM2-1T00-G25WDS100T2X0C
Berekende prijs incl. btw per bruikbare gigabyte€ 0,29€ 0,26€ 0,26€ 0,34
Garantieperiode60 maanden60 maanden60 maanden60 maanden
TBW volgens JEDEC-standaard JESD218/9A (TeraBytes Written)300450600600
Geteste firmwareversie2B2QEXE7E8FK11.L101020WD101020WD
Geteste capaciteit500 GB960 GB1 TB1 TB
Capaciteit na ntfs-formatteren467,1 GB894,2 GB931 GB931 GB
Andere opslagcapaciteiten voor zelfde product250GB/1TB/2TB240GB/480GB500GB250GB/500GB
InterfaceNVMe 1.3 M.2 2280 PCIe Gen 3.0 x4NVMe 1.2 M.2 2280 PCIe Gen 3.0 x2NVMe 1.3 M.2 2280 PCIe Gen 3.0 x4NVMe 1.3 M.2 2280 PCIe Gen 3.0 x4
Controller chipSamsung PhoenixPhison E8Western Digital in-houseWestern Digital in-house
Type flash-geheugenSamsung 64-layer 3-bit 3D V-NAND MLCToshiba 3-bit 3D NAND TLCSanDisk 64-layer 3-bit 3D TLCSanDisk 64-layer 3-bit 3D TLC
Opgegeven sequentiële leessnelheid3500 MB/s1500 MB/s3400 MB/s3400 MB/s
Opgegeven sequentiële schrijfsnelheid2500 MB/s1000 MB/s2800 MB/s2800 MB/s
Opgegeven 4K (QD32) random leessnelheid370000 iops120000 iops500000 iops500000 iops
Opgegeven 4K (QD32) random schrijfsnelheid450000 iops100000 iops400000 iops400000 iops
Full disk encryption?ja, aes-256neeneenee
Futuremark PCMark Storage Benchmark 2.0 Score5081505050805080
Parkdale seq. schrijfsnelheid (1GB file, 1MB block size)2200 MB/s1000,1 MB/s2500 MB/s2500 MB/s
Parkdale seq. leessnelheid (1GB file, 1MB block size)2500 MB/s1046,7 MB/s2200 MB/s2200 MB/s
Intel NASPT gemiddelde gewogen multimedia snelheid1082,3 MB/s740,4 MB/s938,3 MB/s938,3 MB/s
Intel NASPT gemiddelde gewogen kantoor snelheid27,9 MB/s23,9 MB/s28,5 MB/s28,5 MB/s
Intel NASPT gemiddelde gewogen kopieer snelheid533,1 MB/s430,5 MB/s461,1 MB/s461,1 MB/s

Conclusie

De SanDisk Extreme Pro M.2 SSD doet inzake prestaties en levensduur niet onder voor de eerder geteste Samsung 970 EVO en is iets goedkoper. Ze heeft wel geen hardware-encryptie, maar dat is vooral van belang in een sensitieve bedrijfsomgeving.

Prijs: 226 euro voor 1 TB; 105 euro voor 500 GB

Bron: www.diskidee.be