Op de hoorzitting in de bankencommissie in de Amerikaanse senaat werd dinsdag David Marcus, die bij Facebook aan het hoofd staat van het libra-project, uitgehoord over de plannen van het bedrijf. Facebook maakte enkele weken geleden bekend dat het een eigen munt wil uitbrengen, gebaseerd op blockchaintechnologie. Een cryptomunt, dus, vergelijkbaar met bijvoorbeeld bitcoin of ethereum.

Die plannen zijn sinds de aankondiging echter vooral op openbare bezorgdheid onthaald, onder meer door de overheden en de financiële wereld in Europa, China, India en de VS. Vermits de techgigant in de Verenigde Staten gevestigd is, moet het daar zijn toestemming krijgen voor de munt.

'Een kleuter met lucifers'

En dat lijkt niet geweldig te gaan. Het bedrijf, dat de voorbije jaren de schandalen aan elkaar reeg, kreeg tijdens de hoorzitting de wind van voren. De aanwezige senatoren namen om beurt het woord om te melden hoe weinig vertrouwen ze in Facebook hebben. De democraat Sherrod Brown verwoordde het als volgt: "Als een kleuter die een doos lucifers heeft bemachtigd, heeft Facebook het huis keer op keer platgebrand, en elke brandstichting noemden ze een ervaring om uit te leren. We zouden gek zijn als we hen de kans geven te experimenteren met mensen hun bankrekening."

"Ik vertrouw jullie niet," zei ook republikeins senator Martha McSally. "In plaats van jullie zaak op te kuisen, lanceren jullie een nieuw businessmodel."

"Ik vertrouw jullie niet"

Wat de senatoren en andere overheden zorgen baart is hoe Facebook zaken als het witwassen van geld en de bescherming van klantengegevens en -fondsen gaat aanpakken met het nieuwe systeem. Marcus, van zijn kant, belooft dat Facebook niet zal beginnen met het aanbieden van libra voor alle wettelijke problemen van de baan zijn. Hij moet later deze week ook langsgaan bij de Commissie voor Financiële Diensten in de Amerikaanse Kamer.

Daarnaast zijn veel politici ook gewoon geen fan van Facebook zelf, dat het in het (recente) verleden niet altijd nauw nam met dingen als privacy en databescherming. Dat laatste probeert het bedrijf op te lossen met de oprichting van de Libra Association, een ogenschijnlijk onafhankelijke organisatie die de munt moet beheren. "Facebook zal daar maar één stem hebben, en zal niet in een positie komen om de organisatie te overheersen. Facebook, noch de Libra Association, wil concurreren met soevereine munten of zich mengen in financiële wetgeving," zegt David Marcus. Volgens hem past de Libra Association netjes in bestaande wetgeving. Die van Zwitserland, waar de Libra Association gevestigd is, maar ook die van de VS, zo benadrukt hij: "We werken ook samen met de G7 werkgroep waarin financiële ministeries en centrale banken vertegenwoordigd zijn."

Libra vs Calibra

Als Marcus zegt dat Libra, het cryptoplatform, een democratisch openbronsysteem is, dan liegt hij niet. Het was een tijdje onduidelijk hoe die Libra Association eruit zou zien, maar het lijkt erop dat de munt zelf beheerd wordt door een consortium van verschillende bedrijven en organisaties.

Om van die munt gebruik te maken, heeft een beetje normale mens echter een 'wallet' nodig, een dienst die het makkelijk maakt cryptomunten te kopen en over en weer te sturen. En dat systeem, Calibra, is wel volledig van Facebook.

Marcus zegt alvast dat Calibra's zakenmodel niet rond gegevensverzameling draait. "Ik zie voor ons op dit moment geen reden om dat te doen," vertelde hij aan de senatoren. Calibra zou alleen klantendata met Facebook en derde partijen delen als er toestemming is, of in 'noodzakelijke gevallen'. "De manier waarop we dit hebben gebouwd is door sociale en financiële data te scheiden, omdat we duidelijk gehoord hebben dat mensen niet willen dat die twee types van datastromen gelinkt zijn", aldus David Marcus. Een goed argument, ware het niet dat Facebook in het verleden (bijvoorbeeld bij WhatsApp) al wel eens van gedacht is veranderd als het om datavergaring en samensmelting van datastromen gaat.

Als Facebook de volle kracht van zijn machtspositie achter Calibra zet, heeft het betaalsysteem het potentieel om een gigantisch succes te worden, en ook om in de cryptowereld, en de bredere financiële wereld, een bijzonder grote rol te spelen. De belangrijkste vraag is dan ook of overheden dat willen. Facebook heeft, zeker met dochterbedrijven WhatsApp en Instagram, een bijna-monopoliepositie over de wereldwijde (sociale) media en als we de verhalen over censuur, politieke propaganda en andere schandalen mogen geloven, heeft het bedrijf het lastig om de juiste balans te vinden in de omgang met die macht. De Amerikaanse overheid moet beslissen of het Facebook nu ook een mogelijke machtspositie in de wereldwijde financiële wereld wil geven. Het argument van Marcus is er alvast eentje van alternatieven. Als Silicon Valley niet mag vernieuwen, dan zullen anderen (lees: China) het in hun plaats doen. En ook dat is geen leuk vooruitzicht voor Washington.