Operatoren zitten al enkele weken te wachten op witte rook in het 5G-debat en die komt er nu. Proximus, Telenet, Orange, Cegeka en Entropia krijgen elk een spectrumblok van 40 Mhz op de frequentie tussen 3.600 en 3.800 MHz. Die mogen ze vanaf 1 augustus gebruiken.

De voorlopige gebruiksrechten werden begin dit jaar in het leven geroepen door het BIPT als tijdelijke oplossing voor de 5G-impasse. Door de vijf kandidaten beperkt spectrum te geven, kunnen zij alvast 5G uitrollen. Al gaat het niet om een volwaardige uitrol. De huidige mogelijkheden zijn daarom vooral interessant voor de bedrijfsmarkt.

"In principe mogen zij de banden vanaf 1 augustus gebruiken en moeten ze in gebruik worden genomen voor 1 maart 2021. Er is geen dekkingsverplichting, maar ze moeten het spectrum wel gebruiken," zegt Michel Bellinghen, voorzitter van het BIPT, aan Data News.

Dat het om spectrum tussen 3,6 GHz en 3,8 GHz ligt, maakt dat het om capaciteitsbanden gaat, niet om dekkingsbanden. Lage frequenties (zoals 700 MHz) zijn vooral geschikt voor dekking in grote gebieden. Hoge frequenties zijn beter geschikt om op specifieke plaatsen de capaciteit van het mobiele netwerk te verhogen.

Dat maakt dat het voorlopig spectrum waarschijnlijk niet zal worden ingezet om landelijke 5G-dekking te geven, maar vooral om op specifieke plaatsen het netwerk te versterken, of om zakelijke toepassingen op bedrijfsterreinen uit te werken. Of anders gezegd: er komt 5G, maar dit blijft een tijdelijke oplossing. Al is het niet uitgesloten dat operatoren, zoals Proximus nu al doet, bestaand spectrum voor 3G hergebruiken voor 5G om zo alsnog aan een grotere dekking te geraken.

1-2 jaar

De voorlopige gebruiksrechten gelden tot er een definitieve veiling mag plaatsvinden, maar dat is niet voor meteen. "Je moet al snel op een jaar rekenen tussen het politiek akkoord en een afgeronde veiling," zegt Van Bellinghen. "We gaan er van uit dat dit minstens een jaar kan gebruikt worden, maar hopelijk is het minder dan twee jaar."

Bij die definitieve veiling, waar operatoren de gebruiksrechten voor twintig jaar krijgen, begint alles opnieuw. Operatoren zijn dus niet zeker dat ze hetzelfde spectrum kunnen behouden. Dat kan een rol spelen in welke apparatuur en welke investeringen ze doen. In principe mogen op dat moment ook andere kandidaten opnieuw meedingen. Al is het wel zo dat in praktijk twee van de drie grote operatoren waarschijnlijk wel spectrum in datzelfde blok zullen krijgen.

De voorlopige gebruiksrechten zijn overigens niet gratis. De vijf kandidaten hebben elk een bankwaarborg van 840.000 euro opzij gezet en betalen elk 400.000 euro per jaar om de voorlopige frequenties te mogen gebruiken.

Veel klachten

Het BIPT had de ambitie om de voorlopige gebruiksrechten veel sneller te verdelen, maar de regulator kreeg de afgelopen maanden opvallend meer klachten bij andere raadplegingen. Dat heeft deels te maken met bezorgdheid over 5G, vooral in Wallonië. Nadat Proximus haar 5G light lanceerde op 1 april, kwamen er vooral ten zuiden van de taalgrens klachten van burgers en gemeenten over het mogelijk schadelijk zijn van 5G.

"We zijn onrechtstreeks een beetje het slachtoffer geworden van dat ongenoegen waardoor we een kleine vijfduizend bijdragen hebben ontvangen. Die hebben we allemaal moeten nalezen en dat heeft het proces vertraagd," zegt Van Bellinghen. Iedereen die bezwaar heeft aangetekend kreeg of krijgt een persoonlijk antwoord.

Maar in praktijk zijn die bezwaren een maat voor niets, simpelweg omdat volksgezondheid geen bevoegdheid is van het BIPT. "Het wordt ons soms verweten dat we niets zeggen over gezondheid, maar we zijn er niet voor bevoegd."

Wel wijst hij er op dat operatoren voor elektromagnetische straling van hun antennes gebonden zijn aan Vlaamse, Waalse en (zeer strenge) Brusselse normen en daar onder moeten blijven. "Het niet omdat we de rechten nu toekennen, dat ze meteen overal kunnen gebruikt worden," waarmee hij verwijst naar de verschillende stralingsnormen.

Eerder lieten operatoren al verstaan dat het onder meer in Brussel onmogelijk is op 5G uit te rollen met de huidige normen.

Die normen zijn overigens niet hoger dan bij 4G of 3G. 5G is een nieuwe technologie, maar zorgt niet voor meer straling. Rond die straling is tot op heden bovendien geen gevaar aangetoond zo lang men binnen aanvaardbare normen blijft die vele malen hoger liggen dan wat in België is toegelaten.

Update 18.30 uur:

Proximus laat in een reactie weten dat het de toekenning van het BIPT verwelkomt.

"We beschouwen dit als een stap vooruit in de digitale ontwikkeling van België.

Meer bepaald zal dit ons toelaten om specifieke 5G-toepassingen te ontwikkelen die beantwoorden aan de vraag van onze industriële klanten om private mobiele netwerken op te zetten. We hebben bovendien al concrete plannen hiervoor met verschillende klanten zoals de Port of Antwerp of Brussels Airport.

Met het oog op een bredere 5G-uitrol hopen we echter dat de toewijzing van de uiteindelijke 5G-licenties snel kan worden georganiseerd. We zien dit als de enige manier om over spectrum te kunnen beschikken in de benodigde hoeveelheid om de volledige capaciteiten van 5G tot hun recht te laten komen en met het langetermijnperspectief dat operatoren nodig hebben voor investeringen in mobiele netwerken en diensten. Deze stabiele omgeving is ook essentieel voor de ontwikkeling van industriële toepassingen en om te zorgen voor een brede beschikbaarheid van apparaten geconfigureerd op Belgische netwerken, hetgeen de klant ten goede komt.

We blijven ernaar streven om een voortrekkersrol te spelen met toekomstgerichte, kwalitatieve en betrouwbare mobiele netwerken ten voordele van de Belgische economie en maatschappij."

Operatoren zitten al enkele weken te wachten op witte rook in het 5G-debat en die komt er nu. Proximus, Telenet, Orange, Cegeka en Entropia krijgen elk een spectrumblok van 40 Mhz op de frequentie tussen 3.600 en 3.800 MHz. Die mogen ze vanaf 1 augustus gebruiken.De voorlopige gebruiksrechten werden begin dit jaar in het leven geroepen door het BIPT als tijdelijke oplossing voor de 5G-impasse. Door de vijf kandidaten beperkt spectrum te geven, kunnen zij alvast 5G uitrollen. Al gaat het niet om een volwaardige uitrol. De huidige mogelijkheden zijn daarom vooral interessant voor de bedrijfsmarkt."In principe mogen zij de banden vanaf 1 augustus gebruiken en moeten ze in gebruik worden genomen voor 1 maart 2021. Er is geen dekkingsverplichting, maar ze moeten het spectrum wel gebruiken," zegt Michel Bellinghen, voorzitter van het BIPT, aan Data News.Dat het om spectrum tussen 3,6 GHz en 3,8 GHz ligt, maakt dat het om capaciteitsbanden gaat, niet om dekkingsbanden. Lage frequenties (zoals 700 MHz) zijn vooral geschikt voor dekking in grote gebieden. Hoge frequenties zijn beter geschikt om op specifieke plaatsen de capaciteit van het mobiele netwerk te verhogen.Dat maakt dat het voorlopig spectrum waarschijnlijk niet zal worden ingezet om landelijke 5G-dekking te geven, maar vooral om op specifieke plaatsen het netwerk te versterken, of om zakelijke toepassingen op bedrijfsterreinen uit te werken. Of anders gezegd: er komt 5G, maar dit blijft een tijdelijke oplossing. Al is het niet uitgesloten dat operatoren, zoals Proximus nu al doet, bestaand spectrum voor 3G hergebruiken voor 5G om zo alsnog aan een grotere dekking te geraken.De voorlopige gebruiksrechten gelden tot er een definitieve veiling mag plaatsvinden, maar dat is niet voor meteen. "Je moet al snel op een jaar rekenen tussen het politiek akkoord en een afgeronde veiling," zegt Van Bellinghen. "We gaan er van uit dat dit minstens een jaar kan gebruikt worden, maar hopelijk is het minder dan twee jaar."Bij die definitieve veiling, waar operatoren de gebruiksrechten voor twintig jaar krijgen, begint alles opnieuw. Operatoren zijn dus niet zeker dat ze hetzelfde spectrum kunnen behouden. Dat kan een rol spelen in welke apparatuur en welke investeringen ze doen. In principe mogen op dat moment ook andere kandidaten opnieuw meedingen. Al is het wel zo dat in praktijk twee van de drie grote operatoren waarschijnlijk wel spectrum in datzelfde blok zullen krijgen.De voorlopige gebruiksrechten zijn overigens niet gratis. De vijf kandidaten hebben elk een bankwaarborg van 840.000 euro opzij gezet en betalen elk 400.000 euro per jaar om de voorlopige frequenties te mogen gebruiken.Het BIPT had de ambitie om de voorlopige gebruiksrechten veel sneller te verdelen, maar de regulator kreeg de afgelopen maanden opvallend meer klachten bij andere raadplegingen. Dat heeft deels te maken met bezorgdheid over 5G, vooral in Wallonië. Nadat Proximus haar 5G light lanceerde op 1 april, kwamen er vooral ten zuiden van de taalgrens klachten van burgers en gemeenten over het mogelijk schadelijk zijn van 5G."We zijn onrechtstreeks een beetje het slachtoffer geworden van dat ongenoegen waardoor we een kleine vijfduizend bijdragen hebben ontvangen. Die hebben we allemaal moeten nalezen en dat heeft het proces vertraagd," zegt Van Bellinghen. Iedereen die bezwaar heeft aangetekend kreeg of krijgt een persoonlijk antwoord.Maar in praktijk zijn die bezwaren een maat voor niets, simpelweg omdat volksgezondheid geen bevoegdheid is van het BIPT. "Het wordt ons soms verweten dat we niets zeggen over gezondheid, maar we zijn er niet voor bevoegd."Wel wijst hij er op dat operatoren voor elektromagnetische straling van hun antennes gebonden zijn aan Vlaamse, Waalse en (zeer strenge) Brusselse normen en daar onder moeten blijven. "Het niet omdat we de rechten nu toekennen, dat ze meteen overal kunnen gebruikt worden," waarmee hij verwijst naar de verschillende stralingsnormen.Eerder lieten operatoren al verstaan dat het onder meer in Brussel onmogelijk is op 5G uit te rollen met de huidige normen.Die normen zijn overigens niet hoger dan bij 4G of 3G. 5G is een nieuwe technologie, maar zorgt niet voor meer straling. Rond die straling is tot op heden bovendien geen gevaar aangetoond zo lang men binnen aanvaardbare normen blijft die vele malen hoger liggen dan wat in België is toegelaten.Update 18.30 uur:Proximus laat in een reactie weten dat het de toekenning van het BIPT verwelkomt."We beschouwen dit als een stap vooruit in de digitale ontwikkeling van België.Meer bepaald zal dit ons toelaten om specifieke 5G-toepassingen te ontwikkelen die beantwoorden aan de vraag van onze industriële klanten om private mobiele netwerken op te zetten. We hebben bovendien al concrete plannen hiervoor met verschillende klanten zoals de Port of Antwerp of Brussels Airport.Met het oog op een bredere 5G-uitrol hopen we echter dat de toewijzing van de uiteindelijke 5G-licenties snel kan worden georganiseerd. We zien dit als de enige manier om over spectrum te kunnen beschikken in de benodigde hoeveelheid om de volledige capaciteiten van 5G tot hun recht te laten komen en met het langetermijnperspectief dat operatoren nodig hebben voor investeringen in mobiele netwerken en diensten. Deze stabiele omgeving is ook essentieel voor de ontwikkeling van industriële toepassingen en om te zorgen voor een brede beschikbaarheid van apparaten geconfigureerd op Belgische netwerken, hetgeen de klant ten goede komt.We blijven ernaar streven om een voortrekkersrol te spelen met toekomstgerichte, kwalitatieve en betrouwbare mobiele netwerken ten voordele van de Belgische economie en maatschappij."